Inloggen

Elektrische scooter
vwo 2024, 2e tijdvak, opgave 1




Vraag 1

(Zie afbeelding hieronder) Een stroommeter moet altijd in serie in een stroomkring worden opgenomen. Stroommeter kan boven of onder staan. Daarnaast moet de andere verbinding doorverbonden worden voor gesloten stroomkring.

Vraag 2

De energie die nodig is voor het opladen is gelijk aan het vermogen (P) keer de tijd. Als we de formules P=U·I en E=P·t combineren vinden we

E = U·I·t

De spanning (U) uit het stopcontact is steeds 230 V. In de grafiek in de bijlage is te zien dat de stroom, en dus ook het vermogen, niet constant is. We kunnen dus niet I en t invullen maar moeten deze uit de grafiek halen door te kijken naar het oppervlak onder de grafiek (hokjesmethode). Voor één hokje geldt I = 0,10 A voor een tijd van een half uur (1800 s). Voor de energie per hokje vinden we dan

Eper hokje = 230 · 0,10 · 1800 = 41400 J

De grafiek kunnen we onderverdelen in twee rechthoeken, een driehoek en wat overgebleven hokjes (zie afbeelding hieronder). Bij elkaar zijn dit in totaal 113 hokjes. Voor de totale energie vinden we dan

E = 113 · 41400 = 4,6782·106 J

Als we dit omrekenen naar kilowattuur vinden we

E = 4,6782·106 / 3,6·106 = 1,2995 kWh

Afgerond is dit gelijk aan 1,3 kWh.

Vraag 3

Aan het begin van het laden was de batterij 35% en aan het eind 100%. Dit betekent dat er tijdens het laden 65% van de batterijcapaciteit aan energie is bijgekomen. Dit is gelijk aan

65% · 1,74 kWh = 1,131 kWh

Voor het opladen is een energie verbruikt van 1,2995 kWh. Voor het rendement (η) vinden we dan

η = Enuttig/Etotaal

η = 1,131/1,2995 = 0,8703

Het rendement tijdens het opladen is dus afgerond 87%.

Vraag 4

In de tabel (figuur 3) te zien is dat de uitrijafstand (s) bij elke snelheid groter is op de terugweg dan op de heenweg. Dit betekent dat er op de heenweg een grotere remkracht moet hebben gewerkt. Op de heenweg is er dus tegenwind geweest.

Vraag 5

De arbeid die door de wrijvingskracht verricht wordt (W=F·s) is gelijk aan het verschil in kinetische energie vooraf en achteraf. Omdat de kinetische energie na het afremmen 0 J is, is de arbeid gelijk aan de kinetische energie. Er geldt dus

Ek = F·s

Als de kracht constant zou zijn, zouden Ek en s rechtevenredig met elkaar zijn. In fiiguur 4 is te zien dat alleen voor lage snelheden de grafiek een rechte lijn is. Dit komt omdat F het totaal is van rolwrijving en luchtwrijving. Luchtwrijving is van de snelheid afhankelijk en is bij lage snelheid verwaarloosbaar. Vandaar dat de rolwrijvingskracht bepaald kan worden uit helling van het onderste gedeelte waar de grafiek nog recht loopt.

Vraag 6

Als we de getekende trendlijn die door de onderste punten is getrokken aflezen vinden we Ek = 500 J bij s=20 m. Voor de grootte van de kracht vinden we dan met de formule uit de vorige vraag (Ek = F·s)

F = Ek / s = 500 / 20 = 25 N

Vraag 7

De eenheid van constante k volgt uit de formule

k = Fw,lucht /v2

Uitgeschreven in SI-eenheden (met N = kg·m·s-2) wordt dit

[k] = [kg·m·s-2] / [m·s-1]2

[k] = [kg·m·s-2] / [m2·s-2]

[k] = kg·m·s-2 · m-2·s2

[k] = kg·m-1

Vraag 8

Uit de formule voor luchtwrijving (Fw,lucht = ½·ρ·Cw·A·v2 Binas tabel 35-A3)) volgt voor de constante k

k = ½·ρ·Cw·A

We bepalen eerst het frontale oppervlak. Zie afbeelding hieronder. Uit de afmetingen van de scooter volgt dat de lengte en breedte van 1 hokje gelijk is aan 1650 / 16,5 = 100 mm. Het oppervlak van een hokje is dan 0,10·0,10 = 0,010 m2. In het vooraanzicht (rechterfiguur) tellen we 46 hokjes. Oppervlak van de wel meegetelde maar niet helemaal gevulde hokjes compenseert het oppervlak in de niet meegetelde hokjes. Voor het totale frontale oppervlak vinden we dan

A = 46 · 0,010 = 0,46 m2

De dichtheid van lucht (ρ) vinden we in Binas tabel: 1,293 kg·m3. Voor de waarde van CW vullen we 1,2 en en we vinden dan

k = ½·1,293;·1,2·0,46 = 0,3569

Afgerond is dit een waarde van k = 0,4 kg·m-1.

Vraag 9

In de opgave staat dat het maximale vermogen dat de elektromotor kan leveren 1,5 kW is. In de grafiek (figuur 5) kunnen we aflezen dat bij een vermogen van 1500 W geldt

k=0,25 → v=16,5 m/s
k=0,30 → v=15,5 m/s
k=0,35 → v=15,0 m/s
k=0,40 → v=14,3 m/s
k=0,45 → v=13,7 m/s
k=0,50 → v=13,2 m/s

De waarde van k=0,4 is opgeschreven met 1 significant cijfer dit betekent dat Mees denk dat de werkelijk waarde van k ligt tussen 0,35 en 0,45. De bijbehorende snelheden zijn 15,0 en 13,7 m/s. Omgerekend naar km/s is dit een snelheid tussen de 49 en 54 km/h.


elektrischescooter-1

elektrischescooter-2



Vraag over "Elektrische scooter"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | Elektrische scooter

Op woensdag 11 nov 2026 om 17:08 is de volgende vraag gesteld
Zou u opgave 4 iets meer willen verklaren?

Erik van Munster reageerde op woensdag 11 nov 2026 om 19:34
Het experiment is gedaan zonder motor- en remkracht. De scooter ondervindt bij het uitrijden alléén rol- en luchtwrijving.

Als je in tabel (fig 3) kijkt zie je dat de uitrij-afstanden op de terugweg altijd groter is dan de heenweg. Dit betekent dat de scooter op terugweg langer zijn snelheid heeft behouden en dat er dus minder wrijvingskracht heeft gewerkt op de terugweg. Kennelijk is er op de terugweg geen of minder tegenwind geweest. De wind was dus heen tegen en terug mee.


Op woensdag 10 jun 2026 om 13:16 is de volgende vraag gesteld
Beste Erik,

Is er bij opgave 8 ook sprake van een minimale marge voor het tellen van de blokken? En geldt er in het algemeen misschien een minimum dat ik moet aanhouden wanneer dit niet expliciet in de opgave staat vermeld?

Alvast bedankt voor uw antwoord.

Erik van Munster reageerde op woensdag 10 jun 2026 om 17:35
Je moet bij deze opgave aantonen dat k=0,4. Dit is een getal met 1 significant cijfer en dus niet heel nauwkeurig. Dit betekent dat het hokjes tellen ook niet zo precies hoeft hier. Als je een paar hokjes meer of minder telt kom je nog steeds op k=0,4 en kun je nog steeds alle punten halen.

Maar vaak weet je bij dit soort opgaven niet van te voren hoe nauwkeurig je hokjes moet tellen. Beste is gewoon altijd zo nauwkeurig mogelijk te doen.


Op vrijdag 8 mei 2026 om 14:37 is de volgende vraag gesteld
Hey Erik, bij vraag 6 spreek je over de formule uit de vorige vraag, maar ik zie eigenlijk niet waar deze vandaan komt. Zou u dit toe kunnen lichten?

Groetjes!

Erik van Munster reageerde op vrijdag 8 mei 2026 om 16:10
Dat is eigenlijk gewoon de formule voor arbeid (W=F•s, Binas tabel 35-A4 eerste formule). De kinetische energie (Ek) is namelijk gelijk aan de verrichtte arbeid.


Op woensdag 6 mei 2026 om 18:38 is de volgende vraag gesteld
Hoi,

Bij opdracht 2 heb ik de blokjes geteld onder de grafiek en kwam daarmee uit op 112 blokjes. Ik kwam uit dat 1 blokje 0,05 c was en heb dat dus keer 112 gedaan (0,05x112=5,60). Deze 5,60 heb ik keer de 230 gedaan en kwam daarbij uit op 1280 kwh. Klopt deze uitwerking dan ook, want overal staat de andere manier?

Erik van Munster reageerde op woensdag 6 mei 2026 om 19:23
Aantal hokjes tellen is prima en klopt wel (binnen de marge) maar… hoe kom je op 0,05 C? Als je dit gebruikt zul je wel moeten uitleggen wat je er mee bedoeld en hoe je het precies bepaald hebt.


Op maandag 4 mei 2026 om 11:01 is de volgende vraag gesteld
Hoi, vraag bij 8.

Ik deed A= L x B.
hier uit volgde= 1,4 x 0,7= o,98m^2. wat natuurlijk een te grote waarde is.
Raad u daarom altijd het hokjes tellen aan? Want had laatst ook een examenbopgave gemaakt waarbij ik wel gwn L x B kon doen voor de goede A.
alvast bedankt!

Erik van Munster reageerde op maandag 4 mei 2026 om 13:49
Als iets (bijna) rechthoekig is kan het prima met lengte keer breedte. Maar hier zeker niet. Is ook niet voor niets dat ze zo’n schematische tekening van het vooraanzicht mét hokjes erbij geven.


Op maandag 27 apr 2026 om 21:51 is de volgende vraag gesteld
Hoi, kan je bij vraag 5 beredeneren dat in het begin een lage snelheid is doordat de Ek laag is, en dan de snelheid ook laag zou moeten zijn, vanwege Ek = 1/2mv^2?
En is de rolweerstandskracht in de meeste gevallen constant? Wanneer zou het niet constant zijn, en welke factoren hangen daar vanaf (normaalkracht?)?

Erik van Munster reageerde op dinsdag 28 apr 2026 om 07:15
Klopt dat bij lage Ek een lage snelheid hoort. Maar het gaat bij deze vraag om de kracht. Je zult in je antwoord dus in ieder geval moeten uitleggen wat het verband is tussen de energie en de kracht.

En dat de luchtwrijving van de snelheid afhangt en bij lage snelheid de wrijving voornamelijk rolwrijving is.

Erik van Munster reageerde op dinsdag 28 apr 2026 om 07:18
Rolwrijving ontstaat door contact van de band met de weg. Het hangt af van de stugheid van het rubber en hoe ver de band indeukt bij contact met de weg. Dat laatste hangt weer af van de massa en inderdaad van de normaalkracht.

Maar… al deze factoren zijn in dit geval constant en de rolwrijving is dus ook constant.


Op maandag 19 mei 2025 om 10:50 is de volgende vraag gesteld
hallo, ik heb een vraag over opdracht 7:
Ik begrijp niet waarom de s bij [ms^-1]^2 --> m^-2 s^2 wordt. Ik zou denken dat het m^-2 s wordt, want bij machten moet je de getallen bij elkaar optellen toch? -1 + 2 = 1. Zou u dit kunnen uitleggen?

Erik van Munster reageerde op maandag 19 mei 2025 om 12:17
Ik heb even een extra stap toegevoegd in de afleiding (zie 'uitleg'). Er gebeurde namelijk twee dingen gelijk. Het kwadrateren én het weghalen onder de deelstreep (negatieve macht wordt positief en andersom).

Hoop dat het zo iets duidelijk is.


Op zondag 18 mei 2025 om 13:13 is de volgende vraag gesteld
Ik snap niet bij vraag 3 hoe ze op die 1.74 komen

Op zondag 18 mei 2025 om 13:14 is de volgende reactie gegeven
Het staat in de tekst, maar ik bedoel meer van waarom gebruiken ze dat

Erik van Munster reageerde op zondag 18 mei 2025 om 13:44
1,74 kWh is de energie die in de accu zit opgeslagen. Maar voor het opladen is meer energie nodig vanwege het rendement. Om het rendement uit te rekenen heb je dus energie nodig. Vandaar.


Op zondag 4 mei 2025 om 17:45 is de volgende vraag gesteld
Ik heb bij vraag 3 35% van 1,74 kWh genomen (= 0,609), dit is hoeveel energie er nog in zit. Dan doe ik 1,74 - 0,609 om 1,131 kWh te krijgen, dit is dan hoeveel erbij moet komen tijdens het opladen. Voor het rendement reken ik dan 1,131/1,3 x 100% uit wat 87 % als antwoord geeft. Is dit verkeerd aangepakt en gewoon toeval dat het op hetzelfde getal uitkom of krijg je ook punten als je het op deze manier uitrekent?

Erik van Munster reageerde op zondag 4 mei 2025 om 19:08
Is ook prima alleen maak je het jezelf wat lastig door eerst 35% van de energie uit te rekenen en dit daarna van de totale energie af te trekken.

Is minder rekenwerk om in een keer 65% te nemen.


Op woensdag 30 apr 2025 om 19:21 is de volgende vraag gesteld
Krijg je bij opdracht 3 het punt voor de significatie als je een verkeerd antwoord hebt maar wel een antwoord met 2 significante getallen?

Op woensdag 30 apr 2025 om 19:42 is de volgende reactie gegeven
nog een vraagje,

[k] = [kg·m·s-2] / [m·s-1]2

[k] = kg·m·s-2 · m-2·s-2
ik snap niet waarom bij de tweede stap de m ineens negatief wordt, ik dacht dat die m² moet worden

Erik van Munster reageerde op woensdag 30 apr 2025 om 19:46
Als uit je antwoord, ook al is het niet goed, blijkt dat je wel op het goede aantal cijfers hebt afgerond: ja dan zou je het punt voor significantie wel krijgen.

Erik van Munster reageerde op woensdag 30 apr 2025 om 19:49
En je tweede vraag:

m^2 wordt een negatieve macht omdat het onder de deelstreep staat.

m^-2 betekent namelijk 1 / m^2


Op maandag 2 dec 2024 om 16:33 is de volgende vraag gesteld
hi,

bij vraag 7 heeft u een uitkomst van k= m s-1.
hier kwam ik ook op uit. Echter, het antwoordmodel komt uit op m s-2. Kunt u toelichten?

Op maandag 2 dec 2024 om 16:35 is de volgende reactie gegeven
excuus ik lees het antwoordmodel verkeerd. Zij komen uit op hetzelfde

Op maandag 2 dec 2024 om 16:59 is de volgende reactie gegeven
Zelf al achter gekomen:) Mooi.


Op dinsdag 8 okt 2024 om 15:44 is de volgende vraag gesteld
Ik snap eigenlijk helaas niet zo goed waarom er bij vraag 2 een half uur wordt gerekend per hokje, ik heb ook de video bekeken van de hokjesmethode. Daar komt het allemaal heel logisch over. Maar als ik kijk naar de grafiek in vraag 2, dan zie ik nergens een punt waarbij het handig zou zijn om een half hokje te rekenen als 0,10 A. Ik kom dan uit voor een half uur bijvoorbeeld van 15:30 tot 16:00 is die in stroomsterkte gestegen: 1,1 A.

Op dinsdag 8 okt 2024 om 16:44 is de volgende reactie gegeven
In de opgave zelf staat een grafiek met hokjes van een uur maar voor deze opgave moet de grafiek op de uitwerkbijlage gebruiken. Op de bijlage staan wel hokjes van een halfuur.

Op dinsdag 8 okt 2024 om 16:53 is de volgende reactie gegeven
Ik zie nu inderdaad op de uitwerkbijlage hokjes van een halfuur, maar het spijt me, ik snap nog steeds niet hoe ik bij 0,10 A kom.

Op dinsdag 8 okt 2024 om 18:46 is de volgende reactie gegeven
In de grafiek op de uitwerkbijlage is de hoogte van één hokje 0,1 A.