Inloggen

Elektrolarynx
HAVO 2018, 2e tijdvak, opgave 5


Download hierboven de originele pdf van het examen waar deze opgave in staat en de bijbehorende uitwerkbijlage. "Elektrolarynx" is de 5e opgave in dit examen. Als je de opgave gemaakt hebt kun je jezelf nakijken met het correctievoorschrift.

Uitleg bij "Elektrolarynx"

Probeer altijd eerst zelf de opgave te maken en gebruik de uitleg alleen als je er zelf niet uitkomt. Als je ook na deze uitleg nog vragen hebt dan kun je deze helemaal onderaan deze pagina stellen.

Vraag 24

Voor de golfsnelheid geldt

v = f · λ

In de opgave staat gegeven dat de golflengte (λ) gelijk is aan 22 mm. De frequentie (f) bepalen we uit de trillingstijd (T) die we kunnen aflezen uit de foto's op de uitwerkbijlage. Te zien is dat de beweging zich steeds herhaalt na 8,4·10-3 s. Dit betekent dat de frequentie gelijk is aan

f = 1 / 8,4·10-3 = 119,048 Hz. Invullen geeft dan voor de golfsnelheid

v = 119,048 · 22·10-3 = 2,6190 ms-1

Afgerond is dit een snelheid van 2,6 ms-1.

Vraag 25

De formule voor een massa-veersysteem vinden we in BINAS tabel 35-B1

T = 2π·√ m/C

Aan de formule zien we, omdat m in de teller van de breuk staat, dat als m toeneemt de trillingstijd ook toeneemt. Dit betekent dat één trilling langer duurt en dus langzamer gaat. De frequentie van het stemgeluid wordt dus lager door roken.

Vraag 26

Als we de in de opgave gegeven formule omschrijven staat er

n = c · f

Omdat c een constante is, zijn n en f recht evenredig met elkaar. Dit betekent dat als n x keer zo klein wordt, de frequentie ook x keer zo klein wordt. In de grafiek in figuur 3 lezen we af dat de frequentie van de achtste boventoon (n=9) gelijk is aan 1620 Hz. De frequentie van de grondtoon (n=1) is dus 9 keer zo klein

fgrondtoon = 1620 / 9 = 180 Hz

Afgerond is dit 1,8·102 Hz.

Vraag 27

In BINAS tabel 15A vinden we de voortplantingssnelheid van geluid in verschillende soorten weefsels. Te zien is dat de geluidssnelheid in spieren lager is dan die in de huid. Bij een overgang van huid naar spieren blijft de frequentie van het geluid, en dus ook de trillingstijd, gelijk maar de voorplantingssnelheid neemt dus af. De golflengte hangt af van de frequentie en de snelheid (zie formule bij eerste vraag van deze opgave). Hiervuit volgt

λ = v / f

Als de snelheid afneemt en de frequentie gelijk blijft neemt de golflengte dus ook af. Dus geldt bij een overgang van huidweefsel naar spierweefsel

  • Trillingstijd: blijft gelijk
  • Voortplantingssnelheid: neemt af
  • Golflengte: neemt af

Vraag 28

  • De frequenties van de boventonen (de piekjes in de grafiek) zijn niet naar links of rechts verschoven. De frequentie van de 5e boventoon is met de elektrolarynx dus even hoog als de frequentie van de natuurlijke stem
  • De hoogte van het piekje van de 5e boventoon ligt lager dan bij de natuurlijke stem. Dit betekent dat geluidsterkte van de 5e boventoon met de elektrolarynx kleiner dan de natuurlijke stem is.


Vraag over "Elektrolarynx"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | Elektrolarynx

Karin Verkerk vroeg op zondag 31 mrt 2019 om 18:50
Hoi, ik heb een vraag over opgave 28.
In het correctiemodel staat dat de geluidsterkte van de 5e boventoon met de elektrolarynx juist groter is dan de natuurlijke stem. Klopt dat? Of is dat een fout in het correctiemodel?

Erik van Munster reageerde op zondag 31 mrt 2019 om 19:03
Ja dat klopt. In de grafiek zie je dat de piek bij de 5e boventoon hoger is dan die van dezelfde
piek van de natuurlijke stem (stippellijn).


Op woensdag 20 mrt 2019 om 21:18 is de volgende vraag gesteld
''Bij een overgang van huid naar spieren blijft de frequentie van het geluid [...] gelijk.'' Zijn hier argumenten voor die ik moet kennen, kan ik dit in BINAS vinden of is het kwestie van onthouden?

Erik van Munster reageerde op woensdag 20 mrt 2019 om 21:36
De frequentie van geluid of een andere golfvorm blijft altijd hetzelfde, tenzij de bron of ontvanger beweegt (Dopplereffect). Hier is er geen bewegende bron of ontvanger dus daardoor weet je dat de frequentie gelijk blijft.

Alleen de golflengte verandert doordat de snelheid (v) in verschillende weefsel anders is.


Op zondag 24 jun 2018 om 15:16 is de volgende vraag gesteld
Hallo Erik,
Ik heb een vraag over opgave 24. In de tekst staat dat de lengte van de stembanden 22 mm is. Deze lengte is gelijk aan de golflengte. Ik dacht dan dat uit de formule l = n 1/2 · golflengte, dat n =2. Dus ik heb de figuur ook zo beschouwd en dus voor T = 16,8 x 10^-3 genomen. Dus ik kwam uit op de helft van de golfsnelheid zoals die in het antwoordmodel staat. Waarom is dit fout?

Erik van Munster reageerde op zondag 24 jun 2018 om 20:47
De trillingstijd (T) is de tijd die een beweging erover doet om zichzelf te herhalen. Als je dit uit een grafiek of, zoals hier, uit een serie foto's moet bepalen hoef je alleen hier op te letten. In de foto zie je dat de beweging zich herhaalt in 8,4*10^-3 s dus dat is ook de trillingstijd.

Het getal n heeft alleen betrekking op de verhouding tussen de lengte en de golflengte. Deze is hier inderdaad 2 maar n heb je bij deze vraag eigenlijk niet nodig. In de opgave staat de golflengte gewoon gegeven.