Inloggen

Meteoriet van Tsjeljabinsk
havo 2017, 2e tijdvak, opgave 5


Download hierboven de originele pdf van het examen waar deze opgave in staat en de bijbehorende uitwerkbijlage. "Meteoriet van Tsjeljabinsk" is de 5e opgave in dit examen. Als je de opgave gemaakt hebt kun je jezelf nakijken met het correctievoorschrift.

Uitleg bij "Meteoriet van Tsjeljabinsk"

Probeer altijd eerst zelf de opgave te maken en gebruik de uitleg alleen als je er zelf niet uitkomt. Als je ook na deze uitleg nog vragen hebt dan kun je deze helemaal onderaan deze pagina stellen.

Vraag 23

De beweging van de aarde om de zon is (bij benadering) een eenparige cirkelbeweging met de zon als middelpunt en een omloopstijd van een jaar. Voor de baansnelheid geldt (zie BINAS tabel 35-A2)

v = 2π·r / T

Invullen r = 0,1496·1012 m (straal van de aardbaan zie BINAS tabel 31) en T = 3,1558·107 s (aantal seconden in een jaar) geeft

T = 2π · 0,1496·1012 / 3,1558·107

v = 29785 ms-1

Afgerond is dit een snelheid van 3,0·104 ms-1.

Vraag 24

Zie afbeelding hieronder. De snelheid van de meteoriet kun je ontbinden in twee componenten (vm,x en vm,y). Te zien is dat de component vm,x wat betreft zowel grootte als richting overeenkomt met de snelheid van de aarde (va). Vanaf de aarde lijkt deze component dus niet te bestaan en zal alleen de component vm,y te zien zijn. Het lijkt dus vanaf de aarde of de meteoriet uit de richting van de zon komt.

Vraag 25

De faseovergang van vaste stof naar gas heet sublimeren (D).

Vraag 26

Door met je geodriehoek in de satellietfoto te meten vind je dat de lengte van het spoor 2,6 keer zo lang is als de schaal van 100 km in de linkerbenedenhoek (zie hieronder). Hieruit volgt dat het spoor in werkelijkheid 260 km lang is. In de opgave staat dat de meteoriet van Tsjeljabinsk hierover 13 s doet. Als je aanneemt dat de meteoriet eenparig beweegt vind je voor de snelheid met v = s/t

v / 260·103 / 13 = 2,0·104 ms-1

Dit is gelijk aan de in de opgave gevonden snelheid van 20·103 ms-1.

Vraag 27

Voor de kinetische energie geldt (zie BINAS tabel 35-A4)

Ek = ½·m·v2

Invullen van m = 9·106 kg (een ton is 1000 kilo) en v = 2,0·104 ms-1 geeft een kinetische energie van 1,8·1015 J. Uitgedrukt in energie die vrijkomt bij een explosie van een kiloton TNT is dit

1,8·1015 / 4,2·1012 = 428,57 kiloton TNT

Afgerond is dit 4·102 kiloton TNT.

Vraag 28

Op grond van de kubus op de foto en de mensen op de achtergrond kun je schatten dat een ribbe van de kubus ongeveer 60 cm lang is. Voor het volume van de meteoriet vind je dan ongeveer

V = 0,6 · 0,6 · 0,6 = 0,22 m3

Met dit volume en de in de opgave gegeven massa kun je de dichtheid van de meteoriet berekenen. Met de formule ρ = m/V (zie BINAS tabel 35-C1) vind je

ρmeteroriet =600 kg / 0,22 m3 = 2727 kg m-3

In BINAS tabel 9 zie je dat de dichtheid van ijzer véél hoger is (7870 kg m-3). De meteoriet bestaat dus niet uit ijzer en de meteoriet van Tsjeljabinsk is dus geen ijzermeteoriet.


meteoriettsjeljabinsk-1

meteoriettsjeljabinsk-2

Vraag over "Meteoriet van Tsjeljabinsk"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | Meteoriet van Tsjeljabinsk

Over "Meteoriet van Tsjeljabinsk" zijn nog geen vragen gesteld.