Inloggen

SIRT
vwo 2021, 3e tijdvak, opgave 4


Download hierboven de originele pdf van het examen waar deze opgave in staat en de bijbehorende uitwerkbijlage. "SIRT" is de 4e opgave in dit examen. Als je de opgave gemaakt hebt kun je jezelf nakijken met het correctievoorschrift.

Uitleg bij "SIRT"

Probeer altijd eerst zelf de opgave te maken en gebruik de uitleg alleen als je er zelf niet uitkomt. Als je ook na deze uitleg nog vragen hebt dan kun je deze helemaal onderaan deze pagina stellen.

Vraag 18

In Binas tabel 25 vinden we dat yttrium-90 (atoomnummer 39) vervalt via β--verval in combinatie met γ-verval. De vervalvergelijking wordt dan

9039Y → 9040Zr + 00γ

Vraag 19

De vrijkomende gammastraling heeft een groot doordringend vermogen en kan buiten het lichaam van de patient schade aanrichten aan personen in de directe omgeving van de patient.

Vraag 20

De halveringstijd van yttrium-90 is 64 uur (Binas tabel 25). Voor het verloop van de activiteit (A) geldt

A = A0 · ½t/t½

14 dagen is gelijk aan 14·24 = 336 uur. Invullen geeft

A = A0 · ½336/64

A = A0 · 0,026278

Dit betekent dat de activiteit in 14 dagen afneemt tot afgerond 2,6 % van de beginactiviteit.

Vraag 21

In tabel 25 vinden we dat de energie van de uitgezonden β-deeltjes 2,3 MeV bedraagt. In de opgave staat de de gemiddelde energie per deeltje ⅓ hiervan is. Omgerekend van MeV naar Joule vinden we dan voor de energie per deeltje

E = ⅓·2,3·106 · 1,6022·10-19

E = 1,2282·10-13 J

De gemiddelde activiteit is 1,4·103 MBq. Gedurende 14 dagen (14·24·60·60 = 1209600 s) komt dit neer op

1,4·109 · 1209600 = 1,69344·1015 deeltjes

Als we aannamen dat alle β-straling wordt geabsorbeerd door de lever vinden we voor de totale energie

Etot = 1,2282·10-13 · 1,69344·1015

Etot = 2,07988·102 J

Voor de geabsorbeerde dosis vinden we dan met D = E/m

D = 2,07988·102 / 1,6 = 1,2999·102 Gy

Afgerond is dit een dosis van 1,3·102 Gy.

Vraag over "SIRT"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | SIRT

Op vrijdag 25 feb 2022 om 04:37 is de volgende vraag gesteld
hoi, ik snap hier niet waarom je de activiteit x 14 dagen moet doen in de vraag staat ' De gemiddelde activiteit van het toegediende
yttrium-90 in die periode is 1,4∙103 MBq' eni ik dacht dat ze hiermee bedoelde in de periode van 14 dagen dus waarom zou je hem x 14 dagen doen. als die actviteit in de periode van 14 dagen is.

Erik van Munster reageerde op vrijdag 25 feb 2022 om 15:42
Dat zit hem in de betekenis van de eenheid Becquerel (Bq). Een Bq betekent verval "per seconde". Als je het totaal aantal vrijkomende deeltjes wil weten moet je dus vermenigvuldigen met het aantal seconden in 14 dagen.

(Tijdens de 14 dagen is de activiteit niet constant maar zal aan het eind iets lager zijn dan aan het begin vandaar dat ze het "gemiddelde" geven.)


Bekijk alle vragen (3)



Op zondag 6 feb 2022 om 18:28 is de volgende vraag gesteld
In de standaarduitwerking staat een langere reactievergelijking. Ik kan die hier niet overnemen door de editor.

Maar wat ik dan nog steeds niet snap.
Atoomnummer (ladingsgetal) gaat van 39 naar 40.
Een neutron wordt dan blijkbaar een proton onder uitstoting van een elektron (de beta staling)
Dan houd ik een schil over met 39 electronen bij 40 protonen.
Dan kom ik dus een elektron tekort en dat snap ik niet.

Erik van Munster reageerde op zondag 6 feb 2022 om 21:30
(Het deeltje dat tussen haakjes staat in de officiële uitwerking is een neutrino. Dit hoef je niet te kennen en maakt ook verder niet uit voor deze vraag vandaar dat het tussen haakjes staat.)

Bij beta-min verval hou je inderdaad een atoom over met één elektron te weinig in de schil ten opzichte van het aantal protonen. Het resulterende atoom is dus als geheel positief geladen omdat het een elektron mist. Dit klopt want het beta-deeltje dat is uitgezonden en dat het atoom verlaten heeft is een elektron. Logisch dus dat wat je overhoudt één elektron te weinig heeft.


Op vrijdag 24 dec 2021 om 16:47 is de volgende vraag gesteld
Waarom geldt er Etot = energie van de betastaling x de activiteit?

Op vrijdag 24 dec 2021 om 16:47 is de volgende reactie gegeven
Waarom geldt er Etot = energie van de betastaling x de activiteit in vraag 21?

Erik van Munster reageerde op vrijdag 24 dec 2021 om 16:56
Totale energie is de energie per betadeeltje keer het aantal deeltjes.

De activiteit hebben we nodig om het aantal deeltjes te berekenen: activiteit betekent hoeveel deeltjes per seconde. Als je dit keer het aantal seconden doet heb je het totaal aantal betadeeltjes. Vandaar.