Inloggen

Speeldoosje
vwo 2017, 2e tijdvak, opgave 4




Vraag 17

De frequentie kunnen we bepalen door de trillingstijd af te lezen uit de grafiek (zie hieronder). Hieruit volgt

f = 1/T =1 / 0,0017 = 588,235 Hz

Afgerond een frequentie van 5,9·102 Hz.

Vraag 18

In figuur 1 kun je opmeten dat stripje 1 ongeveer 10% langer is dan stripje 7 (zie afbeelding hieronder). Dit betekent dat de golflengte van de golf die in stripje ontstaat ook 10% groter is. Uit de formule voor de golfsnelheid (v = f · λ zie BINAS tabel 35-B2) volgt voor de frequentie

f = v/λ

Dit betekent dat bij gelijk golfsnelheid (v) de frequentie van stripje 7 10 % groter zou moeten zijn dan de frequentie van stripje 1. De frequentie van stripje 7 zou dan 1,1·588 Hz = 646,8 Hz moeten zijn (0,6468 kHz). In werkelijkheid is de frequentie 0,83 kHz en dit betekent dat de golfsnelheden in stripje 1 en 7 niet gelijk zijn.

Vraag 19

De uitsteekseltjes die op de rol zitten dienen ervoor om de stripjes op te tillen en los te laten. Bij de trilling die het stripje vervolgens gaat uitvoeren speelt het uitsteekseltje geen rol meer. De frequentie wordt alleen bepaald door de lengte van het stripje en de golfsnelheid binnen het stripje en is dus onafhankelijk van de snelheid waarmee de rol wordt rondgedraaid.














speeldoosje-1

speeldoosje-2



Vraag over "Speeldoosje"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | Speeldoosje

Op dinsdag 5 mei 2026 om 11:28 is de volgende vraag gesteld
Eric, vraag 17: Uitgaande ve staande golf / twee vaste uiteinden. Strip 1 is langer, dus ook grotere golflengte met 'l = n * 0,5 labda'.
Frequenties voor beide strips gegeven. V = f * labda geeft dus grotere snelheid voor strip 1. Conclusie dat de golfsnelheden niet gelik snel.
Kan deze benadering ook?

Erik van Munster reageerde op dinsdag 5 mei 2026 om 12:54
De strips zitten aan één kant vast en de andere kan vrij bewegen. Je kunt dus niet L = n•1/2•λ gebruiken. Je komt dan dus niet op de goede snelheid.

Op zich is is de benadering wel goed (v=f•λ gebruiken en dan concluderen dat v verschilt)


Op zaterdag 2 mei 2026 om 19:05 is de volgende vraag gesteld
Hoi Erik, ik heb bij 18 de afstand van stip 1 tot laatste gemeten en stip 7 tot laatste. die heb ik omgezet naar meter en toen gebruikte ik l=n0,5labda om zo labda te berekenen voor beide lengtes en dan die in v=fxlabda stoppen. Het verschil van deze uitkomsten was 1,5. Zou ik hiervoor punten krijgen?

Erik van Munster reageerde op zaterdag 2 mei 2026 om 21:29
L = n •1/2•λ gebruik je voor een snaar. Maar de strips zitten aan een kant vast dus geldt dat striplengte gelijk is aan 1/4•λ. De v waar je op uitkomt is dus anders. Maar je gebruikt wel v=f•λ dus daar zou je wel punten voor krijgen denk ik.


Op woensdag 21 jan 2026 om 11:59 is de volgende vraag gesteld
In opgave 17 moet de frequentie van de grondtoon worden bepaald, wat overeenkomt met de eerste trilling (één periode). In de officiële uitwerking worden echter meerdere perioden gebruikt voor het berekenen van de frequentie. Wat is hiervoor de reden? Is dit niet een gemiddelde in plaats van de precieze frequentie? Zelf heb ik de frequentie berekend op basis van één trilling.

F=1/T =1/ 1.20x10^-3 =0,83 kHz

Erik van Munster reageerde op woensdag 21 jan 2026 om 12:18
De reden dat je het beste meerdere trillingen kan aflezen en daarna delen door het aantal is dat dit nauwkeurig is. Je berekent dan inderdaad de gemiddelde periode maar als de periode steeds gelijk is is het gemiddelde van een groot aantal nauwkeurig dan het aflezen van één enkele trillingstijd.


Op zondag 30 nov 2025 om 13:49 is de volgende vraag gesteld
Vraag 17:

Ik kom er niet goed uit hoe ik de T kan vinden? Hoe heeft u dat berekend?

Erik van Munster reageerde op zondag 30 nov 2025 om 15:14
Trillingstijd (T) is de tijd die één trilling duurt. Als je dit probeer af te lezen uit de grafiek in figuur 2 dan die je dat vlak na t=0 de uitwijking (U(V)) vanaf de evenwichtsstand omhoog gaat. Een hele trilling later, zit je op hetzelfde punt (vanuit de evenwichtsstand omhoog). In de grafiek is dit ongeveer op t=1,7 ms.
De tijd tussen die twee momenten is de trillingstijd. Zo kun je het bepalen.

Maar het is nauwkeuriger om niet één trilling af te lezen maar meerdere. In deze grafiek zijn 5 complete perioden zichtbaar en het is hier handiger om vanaf top van de grafiek tot de volgende toppen af te lezen. Zo komen we hier aan T.


Op maandag 6 okt 2025 om 16:29 is de volgende vraag gesteld
Hoe kies je hier de goede tijd? want ik had gewoon de eerste trilling gekozen waarop ik uitkom op: 1,2ms
wat 0,0012 seconden is.

f= 1/0,0012
f= 833Hz

Dat komt niet echt overeen met het antwoord.

Erik van Munster reageerde op maandag 6 okt 2025 om 16:49
Ze vragen om de grondfrequentie. Dit is de laagste frequentie waarmee de trilling zich herhaalt. Vandaar dat je moet kijken naar de grotere beweging in figuur 2 en niet naar de kleinere variaties.


Op maandag 22 apr 2024 om 23:49 is de volgende vraag gesteld
hoi, ik had een vraagje bij opgave 17.
Ik had voor het berekenen van de trillingstijd aantal trillingen gedeeld door de tijd gedaan (5,75/9,8= 0,586...) en vervolgens 1/0,586= 1,7x10^-3. Betekent dit eigenlijk niet dat 0,586 meteen de frequentie is, want de trillingstijd bereken je door 1/f te doen. Waarom moeten we hier de trillingstijd berekenen als we ook gelijk de waarde van de frequentie hebben?

Op dinsdag 23 apr 2024 om 10:21 is de volgende reactie gegeven
Klopt, als je aantal trillingen gedeeld door de tijd doet dan keer je eigenlijk de teller en de noemer om van wat je normaal doen (tijd gedeeld door aantal). Dit is inderdaad dan meteen de frequentie. Wel even letten op milliseconden (10^-3) en kHz want dat moet natuurlijk wel kloppen.


Op maandag 6 nov 2023 om 17:19 is de volgende vraag gesteld
Hoi, als je bij vraag 17 de toppen telt zijn het er toch juist 6? niet 5? Wat ik dan zou doen is vanaf de eerste top op ongeveer 0,6 tot de laatste (6e top) op ongeveer 9,1 tellen. En dan 9,1 - 0,6 = 8,5 ms /6 = 1,41 s en zo de bijbehorende frequentie berekenen. Klopt dit ook?

Op maandag 6 nov 2023 om 19:17 is de volgende reactie gegeven
Gaat niet om het aantal topjes maar het aantal complete periodes dat verstrijkt. Als er 6 topjes staan zijn er 5 periodes verstreken tussen de eerste top en de laatste top.


Op woensdag 27 jan 2021 om 19:41 is de volgende vraag gesteld
Hallo, ik heb een vraag over vraag 17. Want ik snap niet hoe je de trillingstijd uit de grafiek kan halen, ook niet als ik naar uw afbeelding kijk. Want de trillingen zijn niet gelijk aan elkaar, dus hoe komt u op de marges van de 5 trillingen? Want de toppen bijv. liggen ook niet op dezelfde hoogte?

Op woensdag 27 jan 2021 om 19:56 is de volgende reactie gegeven
Klopt. De trilling is zeker geen “nette” harmonische trilling met alle topjes en dalletjes netjes regelmatig op dezelfde hoogtes.

Betekent dat je hier een beetje moet schatten waar de topjes ongeveer moeten liggen. Dat is ook wat ik hier gedaan heb.


Op woensdag 16 dec 2020 om 14:10 is de volgende vraag gesteld
Dag Erik, Ik begrijp dat als de golfsnelheid gelijk is de v1 en v7 aan elkaar gelijk gesteld worden, maar hoe kom je dan bij l1 / l7 = f7 / f1 ??? Ik raak daar het spoor even kwijt...

Op woensdag 16 dec 2020 om 15:28 is de volgende reactie gegeven
Dit volgt uit f = v / lambda

Als v=constant zie je aan de formule dat f en lambda omgekeerd evenredig met elkaar zijn. Vandaar dat je kun zeggen

lambda 1 / lambda 7 = f7 / f1

(Als je dit onduidelijk vindt: je hoeft niet perse zo je antwoord te geven. Kan ook zoals in mijn uitwerking hierboven)


Op donderdag 16 mei 2019 om 18:54 is de volgende vraag gesteld
Hoi Erik, bij vraag 18: om aan te tonen dat de golfsnelheden verschillen heb ik t op een andere manier gedaan dan de uitwerking. Ik ben er vanuit gegaan dat de stripjes aan de ene kant zijn vastgeklemd en aan de andere kant open zijn. Dit maak ik op uit: ''die de uiteinden van de metalen strips optillen en loslaten". Toen heb ik met de formule L=(2n-1)1/4labda uitgerekend dat beide plaatjes 1/4 labda zijn. ik heb ze toen met mijn geodriehoek gemeten vanuit het plaatje. (dit was het punt of ik twijfel of het wel mag) en vervolgens heb ik voor beide met v=f * labda berekend dat de v voor strip 1 en 7 verschillend is. is dit ook 3 punten waard??

mvg

Op donderdag 16 mei 2019 om 20:07 is de volgende reactie gegeven
De lengte met je geodriehoek opmeten en die gebruiken voor een berekening mag alleen als je de schaal van het plaatje weet. Dat is hier niet zo. Als je de schaal niet weet kun je alleen iets zeggen over het relatieve verschil in lengte (hoeveel keer de een langer of korter is dan de andere). Los daarvan is het wel heel veel werk dat je eigenlijk voor niets doet. Het gaan alleen om de verhoudingen tussen de frequenties en de lengte en de snelheid v zelf heb je hier eigenlijk niet voor nodig.

Als je verder de berekeningen helemaal goed hebt en voldaan aan alle bolletjes zou je waarschijnlijk alle punten wel krijgen.


Op zondag 24 mrt 2019 om 18:48 is de volgende vraag gesteld
Bij vraag 17 heb ik om T te bepalen, 10*10^-3/6 gedaan. Hiermee kom ik uiteindelijk op 0,60 KHz. Mag ik hier genoegen mee nemen?

Op zondag 24 mrt 2019 om 18:55 is de volgende reactie gegeven
Mits je goed uitlegt hoe je aan de trillingstijd bent gekomen is het goed. Er staat geen marge in het correctievoorschrift helaas.


Op donderdag 29 mrt 2018 om 10:20 is de volgende vraag gesteld
Hallo Erik,
Ik snap niet dat bij vraag 19 de frequentie gelijk blijft, want als de rol rond gaat draaien tillen de uitsteeksels de stripjes toch vaker op per tijdseenheid, waardoor de frequentie toch omhooggaat? Bedankt!

Op donderdag 29 mrt 2018 om 13:05 is de volgende reactie gegeven
De frequentie waarmee de uitsteekseltjes de stripjes raken gaat inderdaad omhoog als de rol sneller gaat draaien. Maar de frequentie waar het in deze vraag over gaat is de frequentie waarmee een stripje gaat trillen nádat het is opgetild en losgelaten. Deze frequentie wordt alleen bepaald door het stripje zelf.

Dus als de rol gaat draaien klinken de tonen even hoog (zelfde frequentie) alleen komen de tonen sneller achter elkaar.