Inloggen

Wijnfraude opsporen
VWO 2018, 2e tijdvak, opgave 5


Download hierboven de originele pdf van het examen waar deze opgave in staat en de bijbehorende uitwerkbijlage. "Wijnfraude opsporen" is de 5e opgave in dit examen. Als je de opgave gemaakt hebt kun je jezelf nakijken met het correctievoorschrift.

Uitleg bij "Wijnfraude opsporen"

Probeer altijd eerst zelf de opgave te maken en gebruik de uitleg alleen als je er zelf niet uitkomt. Als je ook na deze uitleg nog vragen hebt dan kun je deze helemaal onderaan deze pagina stellen.

Vraag 19

In BINAS tabel 25 kunnen we de halveringstijd van de drie isotopen opzoeken

C-14: t½ = 5730 jaar
O-15: t½ = 122 seconden
H-3: t½ = 12,3 jaar

De halveringstijd van C-14 is veel te lang. In de jaren die verstreken zijn sinds de productie zal er nog nauwelijks C-14 zijn vervallen. De halveringstijd van O-15 is veel te kort. Vrijwel alle O-15 is al in korte tijd vervallen en er zal nu nog nauwelijk O-15 aanwezig zijn. Alleen de halveringstijd van H-3 geeft een goed meetbare afname.

Vraag 20

In BINAS tabel 25 vinden we dat de energie van de β-straling die vrijkomt bij het verval van H-3 gelijk is 0,018 MeV. Uit de grafiek in figuur 1 kunnen we aflezen dat ρR bij deze energie gelijk is aan 4·10-4 (let op logaritmische schaal!). Voor de minimale dichtheid van glas vinden we in BINAS tabel 2,5·103 kg·m-3. Omgerekend naar g·cm-2 is dit 2,5 g·cm-2. Hieruit volgt

ρ·R = 4·10-4

R = 4·10-4 / 2,5 = 1,6·10-4 cm

Dit is gelijk aan 0,0016 mm. Het wijnglas is met een dikte van 3,5 mm véél dikker dan dit. Er zal dus geen β-straling door het glas heen komen.

Vraag 21

In BINAS tabel 25 vinden we dat Cs-137 (atoomnummer 55) vervalt volgens β--verval met γ. De vervalvergelijking wordt dus

13755Cs → 13756Ba + 0-1e + 00γ

Vraag 22

In de grafiek in figuur 3 is af te lezen dat de activiteit van een fles wijn uit 1960 in 2000 gelijk was aan 390 mBq·L-1. Sinds 2000 is de activiteit verder afgenomen. Hiervoor geldt

A = A0 · ½ t/t½

Halverwege 2018 zijn er 18,5 jaar verstreken en in BINAS tabel 25 vinden we dat de halveringstijd van Cs-137 30 jaar is. Invullen geeft dan

A = 390 · ½ 18,5/30 = 254,35 mBq·L-1

Dit is de activiteit per liter. In een wijnfles zit 0,75 L wijn. De activiteit van de wijnfles is dus

0,75 · 247,83 = 190,76 mBq. Afgerond is dit 1,9·102 mBq.

Vraag 23

Als je in figuur 3 probeert af te lezen welk jaar hoort bij een omgerekende activiteit van 50 mBqL-1 zie je dat dit niet één jaartal oplevert. Zowel in 1952, 1976 als 1987 bedroeg de omgerekende activiteit 50 mBq L-1. Het is dus niet mogelijk om één jaartal te koppelen aan een omgerekende activiteit van 50 mBq L-1.

Vraag over "Wijnfraude opsporen"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | Wijnfraude opsporen

Over "Wijnfraude opsporen" zijn nog geen vragen gesteld.