Inloggen

Eenparige beweging

De meest eenvoudige soort beweging is de beweging waarbij iets met een constante snelheid beweegt. Dit wordt ook wel een eenparige beweging genoemd. Binnen een bepaalde tijdseenheid is de afgelegde weg of verplaatsing steeds constant. In deze videoles wordt uitgelegd wat de belangrijkste eigenschappen van een eenparige beweging zijn en hoe deze herkend kan worden in een x,t-grafiek of een v,t-grafiek.



Voor het afspelen van de videoles 'Eenparige beweging' moet je ingelogd zijn
Nieuwsgierig? Kijk een demoles:
Voorvoegsels / Harmonische trilling / ElektronVolt

Formules

 
Eenparige beweging s= v·t s = afgelegde weg (m)
v = snelheid (m/s)
t = tijd (s)
 
Gemiddelde snelheid vgem = Δx/Δt vgem = gemiddelde snelheid (m/s)
Δx = verplaatsing (m)
Δt = tijdsduur (s)

Moet ik dit kennen?

De stof in videoles "Eenparige beweging" hoort bij:

HAVO:       Centraal examen (CE)
VWO: : Centraal examen (CE)

(In het oude examenprogramma: HAVO:CE VWO:CE)


 
 
 

Een fietster rijdt 1,4 km van huis naar school met een constante snelheid van 7,2 m/s. Hoe lang doet de fietser over haar rit?

7,3·103 s 5,1·103 s 3,7·102 s 8,5·102 s 1,9·102 s 2,8·102 s 3,8·102 s 1,1·102 s


Extra oefenmateriaal?

Oefenopgaven over het onderdeel beweging vind je in:
FotonBewegingHAVO.pdf
FotonBewegingVWO.pdf

Examenopgaven

Recente examenopgaven waarin "Eenparige beweging" een rol speelt (havo/vwo):
Laserpulsen (v), Meteoriet van Tsjeljabinsk (h), Road-train (h),

Vraag over "Eenparige beweging"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | Eenparige beweging

Rozemarijn Bouma vroeg op dinsdag 23 okt 2018 om 10:36
In mijn boek staat een at-diagram van een trampoline. De lijn gaat onder nul als de persoon op de trampoline valt, dus vertraagt de persoon. Komt dat doordat je door de luchtwrijving altijd een beetje vertraagd bij het vallen?

De lijn in dezelfde at-diagram is alleen positief wanneer de persoon zich afzet. Waarom is dat?

Erik van Munster reageerde op dinsdag 23 okt 2018 om 13:48
Inderdaad is er ook een beetje vertraging door luchtwrijving maar ik denk dat de versnelling hier anders wordt omdat de trampoline zelf de persoon afremt.

Positieve a betekent dan hier kennelijk een versnelling omhoog. Als je je afzet neemt je snelheid naar boven toe, vandaar.

Rozemarijn Bouma reageerde op woensdag 24 okt 2018 om 09:15
Heel erg bedankt voor de snelle reactie!


Rozemarijn Bouma vroeg op dinsdag 23 okt 2018 om 10:12
Kan een lijn van een xt-diagram onder de x-as gaan? Zo ja, wat betekent dit dan voor het voorwerp? En hoe ziet ze vt-diagram er dan uit?

Erik van Munster reageerde op dinsdag 23 okt 2018 om 13:45
Ja, een xt-grafiek kan ook onder de x-as lopen. Dit betekent dan dat het voorwerp zich aan de andere kant van de beginpositie bevindt dan de kant waarop hij eerst geen bewegen. Stel bv dat een voorwerp eerst naar rechts beweegt, daarna van richting verandert en teruggaat. Op het moment dat het voorwerp zijn beginpositie passeert duikt de x,t-grafiek onder de x-as.

(Voor het vt-diagram is alleen de steilheid van de xt-grafiek van belang en niet de positie. Onder de x-as maakt dus voor de v,t-grafiek niet uit.)

Rozemarijn Bouma reageerde op woensdag 24 okt 2018 om 09:17
Dus als een xt-grafiek negatief is, worden de at-grafiek en de vt-grafiek allebei gewoon positief? In wat voor een geval worden deze grafieken wel negatief?

Erik van Munster reageerde op woensdag 24 okt 2018 om 12:09
Ja, als een xt-grafiek negatief wordt hoeft dit niet te betekenen dat at en vt ook negatief zijn.

v hangt namelijk af van de richting van de snelheid (vt) en niet van de plaats (x)
a hangt af van of de snelheid groter of kleiner wordt en ook niet van de plaats (x).


Op zondag 2 sep 2018 om 14:54 is de volgende vraag gesteld
Hoe bereken je de afgelegde weg?

Erik van Munster reageerde op zondag 2 sep 2018 om 15:16
Dat hangt van de vraag af. Als je weet dat iets met constante snelheid beweegt is de afgelegde weg de snelheid keer de tijd (=v*t).

Als het geen constante snelheid is hangt het ervan af welke andere gegevens je hebt. Als je een x,t-grafiek hebt kun je het aflezen. Als ke een v,t-grafiek hebt kun je afgelegde weg met de hokjesmethode bepalen (zie de videoles daarover)


Op zondag 6 mei 2018 om 14:34 is de volgende vraag gesteld
Hoi,
Klop het dat we de formule Vgem = Veind + Vbegin/2 niet hoeven te kennen voor het CE(VWO?).

Erik van Munster reageerde op zondag 6 mei 2018 om 17:28
Op zich hoef je de formule niet uit je hoofd te leren maar je moet natuurlijk wel het gemiddelde van twee getallen kunnen berekenen :) (optellen en door 2 delen)

Dat is namelijk wat dit is: het gemiddelde van vbegin en veind.


Op zondag 6 mei 2018 om 14:32 is de volgende vraag gesteld
Dag meneer,
Kan je dus zeggen dat er bij een constante snelheid sprake is van een constante snelheid én een constante verplaatsing aangezien de verplaatsing steeds met hetzelfde getal verandert?

Erik van Munster reageerde op zondag 6 mei 2018 om 17:26
Ja klopt. De constante snelheid is dan v= x/t of v=s/t. Bij een constante snelheid maakt x of s niks uit.


Op woensdag 2 mei 2018 om 15:28 is de volgende vraag gesteld
Dag,

Ligt de (s,t)-grafiek altijd boven de positieve x-as?

Alvast bedankt!

Erik van Munster reageerde op woensdag 2 mei 2018 om 15:40
Vaak wel maar niet altijd. Meestal betekent een positieve s (boven de x-as) een verplaatsing naar voren en een negatieve s een verplaatsing naar achteren. Het hangt van de situatie af wat er precies met voor- en achteruit bedoeld wordt en wat er precies als beginpunt (s=0) gezien wordt.

Berke Aslan reageerde op woensdag 2 mei 2018 om 15:43
Bedankt!


Fay van Eerden vroeg op zaterdag 11 nov 2017 om 12:14
Hallo,

Waarom worden zowel de verplaatsing als de afgelegde weg met "s" weergegeven? En is het zo dat je de formule van de gemiddelde snelheid alleen maar bij een eenparige beweging kan gebruiken of bereken je bij een eenparige beweging de gewone snelheid en bij een niet-eenparige beweging de gemiddelde snelheid?

Alvast bedankt!

Erik van Munster reageerde op zaterdag 11 nov 2017 om 13:01
Officiëel wordt het symbool 's' voor afgelegde weg gebruikt en 'x' voor verplaatsing. Maar omdat vaak voor beide dezelfde formule gebruikt wordt en omdat verplaatsing en afgelegde weg in veel gevallen hetzelfde zijn, worden worden de symbolen vaak door elkaar gebruikt. Alleen in situaties waarbij afgelegde weg en verplaatsing anders zijn is het belangrijk welk symbool je gebruikt (bijvoorbeeld als iets eerst omkeert en daarna verder gaat). In de meeste gevallen maakt het dus niet uit welk symbool je gebruikt.

De formule voor gemiddelde snelheid kun je ook bij eenparige beweging gewoon gebruiken. Bij eenparige beweging zijn de snelheid en de gemiddelde snelheid sowieso hetzelfde.

.


Op zaterdag 4 nov 2017 om 20:18 is de volgende vraag gesteld
Hallo,

dit is niet persee een vraag over een eenparige beweging, maar ik kan niet echt een beter filmpje vinden om mijn vraag te stellen, want mijn vraag is namelijk: Hoe herken je een beweging aan de vorm van het s,t-diagram?

Erik van Munster reageerde op zaterdag 4 nov 2017 om 20:26
In een s,t-diagram kun je de volgende bewegingen herkennen:

Een horizontale lijn betekent stilstand (geen beweging)

Een schuine rechte lijn: eenparig (constane snelheid)

Een kromme lijn die omhoog kromt (steiler wordt) is een versnelde beweging.

Een kromme lijn die naar beneden kromt is een vertraagde beweging.

Hoop dat je hier iets aan hebt.

Op woensdag 8 nov 2017 om 16:55 is de volgende reactie gegeven
Hallo, ik heb nog een vraag, hoe kan je aan een s,t-diagram zien wanneer de snelheid bij een versnelde of een vertraagde beweging het grootst is?

Erik van Munster reageerde op woensdag 8 nov 2017 om 17:18
De snelheid is het hoogst op het punt waar de s,t-grafiek het steilst loopt: hoe steiler hoe sneller.

Nilofar Raufi reageerde op woensdag 8 nov 2017 om 17:24
Dankuwel!


Op vrijdag 13 okt 2017 om 09:53 is de volgende vraag gesteld
Hoi,

Ik vroeg me af waar de namen (v,t) en (x,t) diagram vandaan komen. Want ik heb op school met wiskunde altijd geleerd dat de y-as verticaal is, terwijl hier de t op de plaats van de y staat maar de tijd is in de grafiek horizontaal weergegeven. Zit hier een bepaalde logica achter?

Erik van Munster reageerde op vrijdag 13 okt 2017 om 11:20
Heb ik zelf eigenlijk nooit zo over nagedacht maar de naam (v,t) en (x,t) zijn inderdaad niet zo consequent. Bij coördinaten bedoel je met (2,4) een horizontaal 2 en verticaal 4.

Kortom: er zit volgens mij niet echt een logica achter.


Op donderdag 14 sep 2017 om 12:29 is de volgende vraag gesteld
Beste Erik,

In mijn boek staat dat de verplaatsing x geldt voor de verplaatsing ten opzichte van je beginpunt in een rechte lijn zeg maar. Loop je een rondje is je verplaatsing 0. Afgelegde weg is s zeggen ze. Bij een eenparige rechtlijnige beweging is x gelijk aan s. Maar dan lijkt alsof ze het toch door elkaar gaan halen.

Bijv. van een sporter die rent op de atletiekbaan maken ze een x,t diagram. Maar een atletiekbaan is toch geen rechte lijn. Als hij een half rondje rent, is de verplaatsing toch de diameter van de baan? Moeten ze dan geen s,t diagram maken? Dan zou ik snappen.

Vb 2. Meisjes gaan fietsen. Ze laten een x,t diagram zien waaruit ik allerlei informatie moet halen, bijv. of ze langzamer fietsen of pauze houden. Als er geen verplaatsing meer is, hebben ze pauze volgens de som. Bij s,t zou ik dat snappen. Maar bij een x,t zouden ze toch ook in een circel om hun startpunt kunnen fietsen. Dan is de verplaatsing toch ook 0?

Erik van Munster reageerde op donderdag 14 sep 2017 om 13:15
Bij voorbeeld 1: Klopt, zou eigenlijk een s,t-diagram moeten zijn in het voorbeeld van de atletiekbaan (tenzij het alleen over het rechte stuk van de baan gaat).

Bij voorbeeld 2. Als ze in een kleine cirkel zouden fietsen zou x inderdaad nauwelijks veranderen maar s wel. Eigenlijk zouden ze het beter een s,t-diagram hebben kunnen noemen.

Inderdaad een beetje verwarrend en vaak worden de begrippen door elkaar gebruikt. Beste tip die ik kan geven is de vraag goed lezen wat er precies bedoeld wordt en niet te veel te vertrouwen op de symbolen 's'en 'x'. Aan de grafiek en de tekst wordt meestal wel duidelijk wat er bedoeld wordt.

Op donderdag 14 sep 2017 om 21:52 is de volgende reactie gegeven
Dank je wel voor de tip. Wel raar dat ze eerst heel stellig zijn en het dan gewoon door elkaar gebruiken. Ik ga goed lezen.


Op woensdag 1 feb 2017 om 08:58 is de volgende vraag gesteld
Beste Erik,

Ik snap de volgende formule niet zo goed en wanneer je deze mag gebruiken:

X(t)=1/2g*t^2+v0*t+x0

Erik van Munster reageerde op woensdag 1 feb 2017 om 10:15
Dat is een bewegingsvergelijking waarmee je kunt weten waar een deeltje zich op een bepaald moment bevindt.

Bijvoorbeeld:
De bewegingsvergelijking van een voorwerp wat vanaf een hoogte van 10 m omhoog gegooid wordt met een snelheid van 3,4 m/s en net als alle voorwerpen een valversnelling van -9,81 m/s^2 naar beneden ondervindt luidt:

x(t) = 1/2*-9,81*t^2 + 3,4*t + 10

Dit is een functie waar je de tijd (t) invult en als uitkomst de positie op dat tijdstip als uitkomst krijgt.

(Bewegingsvergelijkingen zitten niet meer in het nieuwe eindexamenprogramma. Voor het examen hoef je dit dus niet te kennen)


Mandy Kraijenoord vroeg op dinsdag 10 mei 2016 om 14:25
goedemiddag!
Ik ben bezig met een examenopdracht en ik kom er niet uit. De vraag is: Bereken de remafstand van de trein. De gegevens die zijn gegeven zijn 1) een beginsnelheid van 25ms-1 2) de trein wordt in 50 seconden tot stilstand gebracht 3) de massa is 2,0x10^5 kg

Ik deed dit met de formule s=vt maar daar kwam ik niet mee op het goede antwoord (het is wel een eenparige vertraagde beweging). Maar in het antwoord staat: Vgem= x/t
Waarom kan ik de s=vt formule niet gebruiken? Ik kom ook op een heel ander antwoord uit.

Erik van Munster reageerde op dinsdag 10 mei 2016 om 15:51
Dag Mandy,

Prima om de remafstand met s=vt te berekenen maar wel heel belangrijk om je te realiseren dat de 'v' die je hier invult de gemiddelde snelheid is en niet de beginsnelheid.

De trein rijdt aan het begin met 25 m/s en aan het eind is de snelheid 0 m/s. De gemiddelde snelheid tijdens het remmen is het gemiddelde van deze twee dus

vgem = (25 + 0)/2 = 12,5 m/s

Als je met deze gemiddelde snelheid rekent kom je metr s=vt waarschijnlijk wel op het goede antwoord.

Mandy Kraijenoord reageerde op dinsdag 10 mei 2016 om 15:54
dankjewel !


Michel Broeren vroeg op dinsdag 8 dec 2015 om 07:29
Beste Erik,

in minuut 02:58 verschijnt er een grafiek waarin de verplaatsing ten opzichte van de tijd wordt aangeduid.

als ik een grafiek teken. hoe weet ik dan dat de lijnen moeten lopen zoals ze bij jou lopen?

van -1 tot 5 zou toch eventueel ook precies een seconden geduurd kunnen hebben?

later in je uitleg krijg ik hier namelijk vraagtekens bij.

vanaf 05:00 minuten praat je over het 1e stuk en het 2e stuk en dan staat er bij de 1e periode al 1,4 seconden.
maar die 1,4 seconden kan ik niet terug vinden in je uitleg.

alvast bedankt voor je reactie!
Vriendelijke groet.

Michel Broeren

Erik van Munster reageerde op dinsdag 8 dec 2015 om 10:07
Dag Michel,

De grafiek in de videoles is bedoeld als voorbeeld om uit te leggen hoe zo'n grafiek werkt. Als je zelf een opgave moet maken over zo'n grafiek staat er grafiek in de opgave zelf of je krijgt genoeg informatie om de grafiek zelf te kunnen tekenen.

Ik had inderdaad ook een voorbeeld kunnen kiezen waarbij het 1,0 s had geduurd van -1 tot 5 m. Snelheid zou dan op 6,0 m/s zijn uitgekomen.

De 1e periode waar ik het in de video over heb is het stuk waar de grafiek omhoog loopt. Dit is van t=0 tot t=1,4 s vandaar.

Als je meer wilt oefenen met grafieken tekenen en aflezen: Als je hierboven via "oefenen" naar het hoofdstuk "beweging" gaat vind je opgaven die hierover gaan met uitwerkingen erbij.

Michel Broeren reageerde op dinsdag 8 dec 2015 om 20:53
Ok duidelijk,
Bedankt voor de feedback!


Rob Flohr vroeg op maandag 20 jul 2015 om 13:42
Klopt het dat hier 4.3 m/s en -4.3 m/s moet staan? (zie filmpje 5:14 - 5:55)

Erik van Munster reageerde op maandag 20 jul 2015 om 23:34
Ja, in de v,t grafiek zou inderdaad ook 4,3 m/s en -4,3 m/s moeten staan zoals hiervoor berekend.


Rob Flohr vroeg op maandag 20 jul 2015 om 13:34
Beste Erik,
In het filmpje leg je uit dat de totaal afgelegde weg 8.4m is (in het filmpje tussen 4.00-4.08). Ik zou zeggen: 8.6m, namelijk van -1.0 naar 5.0 en dan van 5.0 naar 2.4. Of heb ik het mis?
Ik hoor het graag van je, alvast bedankt.
P.s. Ik vind het overigens geweldig wat je allemaal aanbiedt, hier kan ik veel van leren!

Erik van Munster reageerde op maandag 20 jul 2015 om 23:24
Dag Rob,

Klopt. Van 5,0 m naar 2,4 is inderdaad 2,6 m. Totale afgelegdeweg is dan inderdaad 8,6 m. Dank voor je oplettendheid.


Op vrijdag 12 jun 2015 om 16:17 is de volgende vraag gesteld
Hallo,

Niet bewegen en dus stil blijven staan is toch ook een eenparige beweging?

Erik van Munster reageerde op vrijdag 12 jun 2015 om 17:51
Strikt genomen heb je gelijk. Als v= 0 m/s en verder constant blijft is er een "constante snelheid" en dus een eenparige beweging.

Toch zul je het meestal niet zo noemen. Met beweging wordt vrijwel altijd iets bedoeld waarbij v > 0 m/s.

Michiel Buyserd reageerde op zaterdag 13 jun 2015 om 13:50
Dankuwel voor de handige uitleg!


Op zondag 24 mei 2015 om 20:33 is de volgende vraag gesteld
Hoe kom je bij het 6de minuut bij de tweede grafiek aan de snelheden 4,7m/s en -1.4m/s?

Erik van Munster reageerde op zondag 24 mei 2015 om 21:21
Dat leg ik in deze videoles uit in de minuut hiervoor (vanaf ongeveer 5:00). Van 0 tot 1,4 s kom ik daar op een snelheid van 4,7 m/s en voor het stuk na 1,4 s kom ik op -4,7 m/s.

(Ik zeg het trouwens per ongeluk -1,4 m/s hoor ik nu als ik de videoles terugkijk. Het staat wel goed in de grafiek)


Op vrijdag 15 mei 2015 om 17:31 is de volgende vraag gesteld
Ik snap niet hoe een x,t-diagram een lijn kan hebben die omlaag gaat, aangezien x de afgelegde weg is. De afgelegde weg kan toch nooit negatief zijn, tenzij er tov van een bepaald punt wordt bekeken. Maar dan is het geen afgelegde weg meer, het is heet dan toch verplaatsing? Kortom, ik snap het verschil tussen een s,t- en een x,t-grafiek niet en welke wanneer gebruikt moet worden.

Erik van Munster reageerde op vrijdag 15 mei 2015 om 17:59
Je hebt gelijk: De afgelegde weg kan inderdaad nooit minder worden. Maar in in een (x,t)-grafiek staat ook niet de afgelegde weg maar de verplaatsing of de positie.

Meestal wordt het symbool x gebruikt voor de verplaatsing of de positie op een bepaald moment. Voor de afgelegde weg wordt meestal het symbool s gebruikt.

Beste is om gewoon even de opgave goed te lezen om te weten wat er precies in de grafiek op de y-as staan. Je zal zien dat dit vrijwel altijd de positie op een bepaald moment zin ten opzichte van een bepaald beginpunt.


Op zondag 26 apr 2015 om 15:25 is de volgende vraag gesteld
Onder de video staat "s = afgelegde weg (m)". Uit het filmpje begreep ik dat bij s de 'verplaatsing' moet worden ingevuld en niet de 'totaal afgelegde weg om de verplaatsing te bereiken'? Ik hoor het graag!

Erik van Munster reageerde op zondag 26 apr 2015 om 20:42
Bij eenparige beweging maakt het niet uit: verplaatsing en afgelegde weg zijn dan hetzelfde.

Verschil tussen verplaatsing en afgelegde weg is er alleen maar als je tijdens de rit van richting verandert, bijvoorbeeld als je omkeert. Dan is de beweging ook niet meer eenparig en kun je de formule sowieso niet toepassen.


Op maandag 20 apr 2015 om 14:20 is de volgende vraag gesteld
Hallo,

Ik heb een vraagje, u vertelt dat de grafiek van de tweede beweging van de auto geen eenparige beweging is (behalve als je afzonderlijk naar de twee delen kijkt). Daarna vertelt u dat je de formule v=s/t alleen mag gebruiken bij eenparige bewegingen en past deze ook toe op deze grafiek. Maar mag dat dan wel als die grafiek in principe geen eenparige beweging is?

Alvast bedankt!

Erik van Munster reageerde op maandag 20 apr 2015 om 15:37
Klopt je kan de formule niet zomaar op de hele beweging toepassen. Het eerste deel en het tweede deel afzonderlijk zijn wel eenparig.

Voor de beweging als geheel kun je de formule dus niet toepassen maar voor de afzonderlijke delen wel.


Op woensdag 15 jan 2014 om 15:17 is de volgende vraag gesteld
Allereerst wil ik u even zeggen dat de uitleg van u mij erg helpt en ik hier zeer tevreden over ben.
Ik heb nog wel een vraag voor u, u zegt dat we bij de grafiek de gemiddelde snelheid moeten berekenen en niet de snelheid, maar hoe kan dat als de snelheid constant is en dus niet varieert?

Erik van Munster reageerde op woensdag 15 jan 2014 om 16:02
Hoi Jytte,

Dank voor je berichtje. Altijd fijn om te horen :)

Als de snelheid constant is, is alles eigenlijk eenvoudiger: De snelheid is ook meteen de gemiddelde snelheid. Er valt dan dus eigenlijk niks te berekenen.