Inloggen

Grootheden & eenheden

Grootheden en eenheden spelen een belangrijke rol in de natuurkunde. Ze komen terug in alle onderwerpen van natuurkunde en in de formules die hierbij horen. In het kort: Een grootheid is iets wat je kunt meten, zoals lengte of massa, een eenheid is een afgesproken hoeveelheid, zoals meter, kilogram, seconde. Deze afspraken bij elkaar worden ook wel het SI-stelsel genoemd (Système International). In deze videoles wordt uitgelegd wat grootheden en eenheden precies zijn, wat hun symbolen zijn, wat het verschil is tussen een grondeenheid (ook wel basiseenheid) en een afgeleide eenheid, en hoe je ze in BINAS kunt terugvinden.



Voor het afspelen van de videoles 'Grootheden & eenheden' moet je ingelogd zijn
Nieuwsgierig? Kijk een demoles:
Voorvoegsels / Harmonische trilling / ElektronVolt

BINAS

Belangrijke tabel(len) in Binas: 3,4

Moet ik dit kennen?

De stof in videoles "Grootheden & eenheden" hoort bij:

HAVO:       Centraal examen (CE)
VWO: : Centraal examen (CE)

(In het oude examenprogramma: HAVO:CE VWO:CE)


 
 
 



Bij een proefje wordt gemeten dat het 3,86 seconden duurt voor een bal om naar beneden te vallen. Wat is de juist manier om de valtijd te noteren?

t = 3,86 s. s = 3,86 S = 3,86 T t = 3,86 s t = 3,86 S. S = 3,86 t T = 3,86 sec. t = 3,86 S


Extra oefenmateriaal?

Oefenopgaven over het onderdeel algemeen vind je in:
FotonAlgemeenHAVO.pdf
FotonAlgemeenVWO.pdf

Examenopgaven

Recente examenopgaven waarin "Grootheden & eenheden" een rol speelt (havo/vwo):
Airbus E-fan (h), Uitrijden van een auto (v),

Vraag over "Grootheden & eenheden"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | Grootheden & eenheden

Ursula Blaauboer vroeg op woensdag 28 nov 2018 om 18:06
Bedankt voor uw uitleg.


Ursula Blaauboer vroeg op maandag 26 nov 2018 om 13:44
Bedankt voor uw reactie.
Maar ik heb opgaven met *mare* en *dare* omterekenen, niet are.

Erik van Munster reageerde op dinsdag 27 nov 2018 om 13:54
Maakt eigenlijk niet uit over welke eenheid het gaat bij het omrekenen. Het gaat om het omrekenen van milli (m) naar deci (d).

Ik vind het zelf altijd het makkelijkst voor te stellen door te denken dat het om mm en dm gaat. Dan kun je je ook makkelijker voorstellen dat er 100 mm in een dm passen.


Ursula Blaauboer vroeg op maandag 26 nov 2018 om 10:40
Beste Erik,
kunt u mij uitleggen hoe reken je iets naar mare en dare?
alvast bedankt

Erik van Munster reageerde op maandag 26 nov 2018 om 11:41
Op dezelfde manier als andere omrekenopgave. 'm'betekent milli (duizendste) en 'd' betekent deci (tiende). Er gaan dus 100 milliare in één deciare.

Eigenlijk net zoals er 100 mm in één decimeter gaan.


Ursula Blaauboer vroeg op zondag 25 nov 2018 om 15:16
Beste Erik,
Klopt dit?
7,5x10-2 dare=7,5 mare?
1,25x10 tot 2dare=1,25 daare?
Kunt u mij dit uitlegen?
alvast bedankt.

Erik van Munster reageerde op maandag 26 nov 2018 om 11:46
Are wordt gebruikt om oppervlakte van grond mee aan te geven. In BINAS tabel 5 kun je vinden dan een are 100 vierkante meter is.

Maar... de eenheid 'are' zul je bij natuurkundeopgave waarschijnlijk niet tegenkomen. Heb het zelf in ieder geval nog nooit gezien.


Ursula Blaauboer vroeg op zondag 25 nov 2018 om 15:03
Beste Erik,
Klopt het dat:
1 hm2=daare
1dam2=are (dare)
1m2=care(mare)?en wat is uare en nare?

Ursula Blaauboer reageerde op maandag 26 nov 2018 om 13:43
Beste Erik,
Bedankt voor u uitleg. Maar ik heb opgaven met *mare* en *dare* geen are


Ursula Blaauboer vroeg op woensdag 31 okt 2018 om 20:08
Beste Erik,
Kunt u mij uitleggen hoe ik de som 8,2x10tot(-2) (opgeschreven als macht) hl=...dm3 uitleggen?
Alvast bedankt.

Erik van Munster reageerde op woensdag 31 okt 2018 om 20:28
Je moet hiervoor eerst even bedenken wat hl en dm3 betekenen:

Een hectoliter (hl) is 100 liter. Een dm3 is hetzelfde als een liter.

De vraag is dan dus:

Hoeveel liter is 8,2*10^-2 hl?

Dit is 8,2*10^-2 * 100 = 8,2 liter

Dus... 8,2 dm3


Rozemarijn Bouma vroeg op dinsdag 23 okt 2018 om 10:14
Vroeger mocht ik de notatie m/s gebruiken. Soms moest ik dan in een uitwe4king bijvoorbeeld het tussenstapje 3m/4s opschrijven. Nu moet ik ms(-1) gebruiken. Hoe moet ik dan het tussenstapje opschrijven? 3m3s(-1)?

Erik van Munster reageerde op dinsdag 23 okt 2018 om 13:52
Ik zou gewoon 3m / 4s blijven gebruiken. Er is ook niks fout aan m/s hoor. Het is alleen zo dat je moet weten wat ms^-1 betekent omdat je het soms tegenkomt (zoals in BINAS).


Ursula Blaauboer vroeg op zaterdag 13 okt 2018 om 17:51
Beste Erick,
Bedankt voor je reactie.
Kunt u me nog uitleggen wat is hier zo belangerijk bij :Tk=Tc +273
en Tc=Tk-273. Dit heeft te maken met de temperatuur. Maar is dit een regel dat Temperatuur Kelvin= Temperatuur Celsius +273 en andersom. En waar kan ik deze regels/informatie toepassen?
Alvast bedankt.

Erik van Munster reageerde op zaterdag 13 okt 2018 om 21:35
Ja dat klopt. Dat is de regel voor het omrekenen van temperaturen in Kelvin (K) naar graden Celcius (oC) en andersom.

In natuurkundeformules gebruik je temperatuur in Kelvin en als je de temparatuur in Celcius als gegeven hebt gebruik je deze regel om het eerst om te rekenen naar Kelvin.

Stel de temperatuur is 20 graad Celcius en je moet de temperatuur in een formule invullen, dan vul je in T = 293 K.


Ursula Blaauboer vroeg op zaterdag 13 okt 2018 om 14:35
Beste Erick,
Kunt u mijn uitleggen waarom de grootheid 'oppervlakte' afgeleid is van de basis grootheden en eenheden?
en wat is belangrijk bij Tk=Tc +273
en Tc=Tk-273
groetjes, Ursula.

Erik van Munster reageerde op zaterdag 13 okt 2018 om 17:23
Basiseenheden zijn oa meter, seconde, kilogram, kelvin en ampere (zie binastabel 3b)

Alle andere eenheden zijn daarvan afgeleid. Oppervlakte is bv vierkante meter (m^2).


Ursula Blaauboer vroeg op zaterdag 13 okt 2018 om 14:05
Beste Eric,
Ik weet dat 'lengte, massa, temperatuur, tijd, stroomsterkte, weerstand energie en kracht de grootheden zijn. Ik ken ook de bijbehorende eenheden. Maar er zijn nog andere belangrijke grootheden en eenheden. Kunt u mijn vertellen welke dat zijn?
Alvast bedankt.
groetjes, Ursula.

Erik van Munster reageerde op zaterdag 13 okt 2018 om 17:26
Alle eenheden kun je vinden in Binas tabel 4. Hier kun je ook vinden van welke basiseenheden ze zijn afgeleid. Je hoeft ze dus niet uit je hoofd te kennen want je kunt het altijd opzoeken.

De belangrijkste hiervan kom je vanzelf tegen en weet je op een gegeven moment waarschijnlijk wel.


Op zaterdag 26 mei 2018 om 16:23 is de volgende vraag gesteld
Hoi Erik,
Heel veel bedankt voor deze website en de goede uitleg. Zonder u had ik misschien mijn CCVN tentamen niet gehaald.
Groet!

Erik van Munster reageerde op zaterdag 26 mei 2018 om 16:43
Dank voor je berichtje. Altijd fijn om te horen. Ben blij dat ik je heb kunnen helpen...

Erik


Op vrijdag 14 jul 2017 om 09:32 is de volgende vraag gesteld
Beste Erik,
Ik weet niet zo goed waar ik deze vraag moet stellen, dus vandaar dat ik het maar bij 'algemeen' doe. Dit jaar doe ik staatsexamen natuurkunde. Het schriftelijke deel heb ik al gehad, maar volgende week heb ik mijn mondeling. Ik vind het erg moeilijk om me op dit mondeling voor te bereiden, aangezien ik niet weet hoe een mondeling in een exact vak tot stand komt. Ik op de site van duo gekeken en een voorbeeld gevonden, maar ik werd er niet veel wijzer van. Heeft u nog tips of een manier om me voor te bereiden voor dit mondeling? Bij voorbaat dank!


Op woensdag 28 sep 2016 om 16:38 is de volgende vraag gesteld
Hallo,
Zou u ook uit kunnen leggen wat een formulegrootheid is?

Groet!

Erik van Munster reageerde op woensdag 28 sep 2016 om 20:13
Formulegrootheid is niet een woord met een speciale betekenis. Ik denk dat er gewoon de grootheid mee bedoeld wordt die in een bepaalde formule voorkomt.

(Als je het woord tegen bent gekomen in een opgave kun je me ook de opgave per mail sturen. Misschien wordt uit de opgave zelf duidelijk wat ze precies met het woord bedoelen)


Op dinsdag 1 dec 2015 om 21:52 is de volgende vraag gesteld
de eenheid van kracht is N = m.kg.s^(-2). Hoe moet ik dit laatste zien? seconde gedeeld door 10 tot de 2e? dus seconde gedeeld door honderd?

Erik van Munster reageerde op dinsdag 1 dec 2015 om 22:15
Nee hoor, er staat geen 10 bij.

s^-2 betekent 1/s^2 of, als je het in woorden wil zeggen "per seconde in het kwadraat".

Newton betekent hetzelfde als "kilogram meter per seconde in het kwadraat"


Op zondag 15 nov 2015 om 18:31 is de volgende vraag gesteld
Beste,

Heeft u toevallig ook uitleg over biofysica? We krijgen het niet op het centraal examen, maar wel voor ons schoolexamen.

Groet!

Erik van Munster reageerde op zondag 15 nov 2015 om 19:20
Biofysica is op scholen een keuzeonderwerp en er bestaat geen officiele omschrijving waar het precies over moet gaan. Dit mag iedere school zelf kiezen. Het kan over lichaamstemperatuur gaan of over de lens in het oog, of de bloeddruk of over elektrische signalen in de hetsenen of over spierkracht. Kortom: onmogelijk om uitleg te geven omdat iedere school weer iets anders behandeld.

Mocht je ergens mee vastlopen kun je me wel mailen, hoor.


Lianne Kooij vroeg op maandag 6 okt 2014 om 21:03
Goedenavond,

Ik vraag me af bij de test jezelf vraag 1, waarom is Volt geen grondeenheid? Terwijl bij Ampère er 1 ampère stroomt als er een lading van 1 Coulomb wordt getransporteerd gedurende 1 seconde. Je leidt hem dan toch af met andere eenheden?

Bedankt alvast!

Erik van Munster reageerde op maandag 6 okt 2014 om 21:23
Volt is de hoeveelheid energie per lading dus J/C. Volt is dus afgeleid. Coulomb is de hoeveelheid lading die zich verplaatst als er 1 seconde lang een stroom loopt van 1 ampere. Coulomb is dus afgeleid van de seconde en de ampere. Het heeft met geschiedenis te maken dat is afgesproken om de Ampere als grondeenheid te nemen en niet de Coulomb.

Lianne Kooij reageerde op maandag 6 okt 2014 om 21:29
Helder! Bedankt


Op woensdag 15 jan 2014 om 13:47 is de volgende vraag gesteld
Hallo,

Voor welke grootheid staat "k" in de formule : Flucht = k * v^2 ?

Alvast bedankt!

Erik van Munster reageerde op woensdag 15 jan 2014 om 13:55
In de formule staat:

"De luchtwrijving (Flucht) is evenredig met het kwadraat van de snelheid (v^2)".

'k' is hier gewoon de naam die aan de constante gegeven is die je nodig hebt om Flucht te kunnen bepalen uit de snelheid.

k is hier dus niet iets wat je je makkelijk kunt voorstellen (zoals lengte, massa of tijdsduur) maar een constante.

Als je meer wil weten over deze constante: Zie de videoles "Luchtwrijving" onder het kopje "krachten"