Inloggen

Hefboomwet

De hefboomwet is een toepassing van de momentenwet. Als een balk op één plaats ondersteunt wordt, moeten de momenten links en rechts met elkaar in evenwicht zijn om de balk in evenwicht te houden. Niet alleen de massa's aan beide kanten zijn hierbij van belang maar ook de afstanden van de massa's tot het draaipunt. In deze videoles uitleg hierover.



Voor het afspelen van de videoles 'Hefboomwet' moet je ingelogd zijn
Nieuwsgierig? Kijk een demoles:
Voorvoegsels / Harmonische trilling / ElektronVolt

Voorkennis

Krachten, evenwicht

Formules

 
Hefboomwet F1·r1 = F2·r2 F1,2 = kracht (N)
r1,2 = arm (m)

Moet ik dit kennen?

De stof in videoles "Hefboomwet" hoort bij:

HAVO:       Centraal examen (CE)
VWO: : geen examenstof

(In het oude examenprogramma: HAVO:geen examenstof VWO:geen examenstof)

Test jezelf - "Hefboomwet"

Maak onderstaande meerkeuzevragen, klik op 'nakijken' en je weet meteen de uitslag. Als je één of meer vragen fout hebt moet je de videoles nog maar eens bekijken.
Vraag 1
Vraag 2
Vraag 3
Voor evenwicht op een wip zijn niet alleen de massa's van belang maar ook de afstanden tot …

Welk van onderstaande formules moet gelden tussen twee massa's aan weerzijden op een wip in evenwicht?

Een massa van 5,0 kg staat 2,0 m links van het draaipunt op een wip in evenwicht. Rechts staat een massa van 3,0 kg. Op welke afstand van het draaipunt?

de grond
het draaipunt
elkaar
m1/r1 = m2/r2
m1·r1 = m2·r2
m1·r2 = m2·r1
3,3 m
2,4 m
1,2 m


Extra oefenmateriaal?

Oefenopgaven over het onderdeel krachten vind je in:
FotonKrachtenHAVO.pdf

Examenopgaven

Recente examenopgaven waarin "Hefboomwet" een rol speelt (havo/vwo):
Auto uit het ijs (h), Heftruck (h), Kangoeroesprongen (h), Powerskips (h), Rijst (h), Soliton (h),

Vraag over "Hefboomwet"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | Hefboomwet

Sander Keulen vroeg op maandag 19 jun 2017 om 20:22
Hoi Erik,
Ik snap de hefboomwet, maar niet precies wat een hefboom nou eigenlijk is.

Erik van Munster reageerde op maandag 19 jun 2017 om 21:53
Belangrijkste is dat je de wet zelf snapt en hoe je hem toepast. Met de hefboom wordt de balk of staaf bedoeld waarop de krachten worden uitgeoefent. Als je deze balk gebruikt om een kleine kracht om te zetten in een grotere kracht wordt dit een "hefboom" genoemd, vandaar.


Op zondag 18 mei 2014 om 15:01 is de volgende vraag gesteld
Hoi Erik,
Heeft u geen fout gemaakt in het voorbeeld in het filmpje? Zou de spierkracht niet juist naar onder moeten richten, omdat de kracht dan linksom gaat. Want om de kracht van het gewicht in je hand op te heffen (Deze gaat rechtsom), zou je toch juist de spierkracht in de tegengestelde richting moeten hebben?
groet

Erik van Munster reageerde op zondag 18 mei 2014 om 15:28
Je zou gelijk hebben als het draaipunt tussen de twee krachten zou liggen zoals in het voorwerp met de twee massa's.

Hier ligt het draaipunt links van het aangrijppunt van zowel de spierkracht als de zwaartekracht.

De zwaartekracht werkt naar beneden (moment naar rechts), dus moet de spierkracht omhoog werken (moment naar links).

Als het draaipunt recht van het aangrijppunt van de spierkracht had gelegen had je gelijk gehad.


Op zondag 20 apr 2014 om 21:23 is de volgende vraag gesteld
Hallo Erik,

In mijn boek (natuurkunde overal) staat er in H21 (eindexamen doen) de hefboomwet vermeld. Mijn vraag is daarom: komt dit voor in het centraal examen dit jaar? Hierboven staat vermeld dat het er niet in voorkomt. Maar waarom staat de formule wel in het boek bij H21?

Op zondag 20 apr 2014 om 21:24 is de volgende reactie gegeven
Ik ben vergeten te zeggen dat ik VWO doe...

Erik van Munster reageerde op zondag 20 apr 2014 om 22:06
In het nieuwe eindexamenprogramma horen geen momenten en momentenevenwicht. Wel hoort de hefboomwet nog bij het nieuwe programma HAVO. Omdat dit maar een klein onderdeel van momenten is en HAVO leerlingen niet de hele momentenwet hoeven te kennen heb ik een aparte videoles gemaakt speciaal voor HAVO nieuw programma.

Als je VWO oud programma doet kun je beter de videolessen momentenevenwicht en toepassingen bekijken. Momenten en ook de hefboomwet zitten nog in het oude programma.


Op woensdag 9 apr 2014 om 15:56 is de volgende vraag gesteld
Ik vind het soms nog moeilijk om precies de arm van het moment te bepalen. Heeft u hier nog tips voor? Alvast bedankt

Erik van Munster reageerde op woensdag 9 apr 2014 om 16:29
De regels zijn steeds hetzelfde:

1) Draaipunt bepalen
2) Krachtlijn tekenen (=lijn in verlengde van kracht)
3) Kortste afstand tussen draaipunt en krachtlijn meten. De kortste afstand meet je altijd loodrecht op de krachtlijn.

Als oefening kun je bijvoorbeeld eens een examenopgave proberen over momenten. Bijvoorbeeld: Sopraansaxofoon (VWO 2010-2 Opg 1). De eerste vraag gaat over momenten en hier moet je ook de arm bepalen.

Op woensdag 9 apr 2014 om 17:53 is de volgende reactie gegeven
bedankt!


Op zaterdag 2 nov 2013 om 22:38 is de volgende vraag gesteld
Oh oke heel erg bedankt, (voor het antwoord op de vorige vraag). Echter betekent dit dus , dus als je gebruik maakt van de hefboomwet en of met momenten rekent je de normaalkracht altijd mag verwaarlozen?

Erik van Munster reageerde op zondag 3 nov 2013 om 20:49
Als ze vragen naar linksom of rechtsom: ja dan maakt de normaalkracht in het midden niks uit.


Op zaterdag 2 nov 2013 om 14:38 is de volgende vraag gesteld
Waarom werkt er ook geen een normaalkracht , die zorgt dat het blokje niet door de hand heen gaat (net zoals het voorbeeld bij de appel en de binas)? of zit die al inbegrepen in de spierkracht of is er helemaal geen normaalkracht aanwezig bij de hefboomwet?

Erik van Munster reageerde op zaterdag 2 nov 2013 om 22:16
Goeie vraag: er is inderdaad een normaalkracht die zorgt dat het voorwerp niet in zijn geheel naar beneden zakt. Deze kracht werkt op het draaipunt zelf. De afstand tot het draaipunt is nul dus het moment. Hij doet als het ware niet mee met het draaien.