Inloggen

Hokjesmethode

De hokjesmethode, ook wel oppervlaktemethode genoemd, is een methode om de afgelegde weg uit een snelheid,tijd-diagram te halen. Dit doe je door het bepalen van de oppervlakte tussen de grafiek en de x-as. Als de grafiek-achtergrond uit een ruitjespatroon bestaat kan dit door het tellen van het aantal hokjes. In deze videoles wordt uitgelegd hoe dit precies in zijn werk gaat.



Voor het afspelen van de videoles 'Hokjesmethode' moet je ingelogd zijn
Nieuwsgierig? Kijk een demoles:
Voorvoegsels / Harmonische trilling / ElektronVolt

Voorkennis

Grafiek, snelheid

Moet ik dit kennen?

De stof in videoles "Hokjesmethode" hoort bij:

HAVO:       Centraal examen (CE)
VWO: : Centraal examen (CE)

(In het oude examenprogramma: HAVO:CE VWO:CE)

Test jezelf - "Hokjesmethode"

Maak onderstaande meerkeuzevragen, klik op 'nakijken' en je weet meteen de uitslag. Als je één of meer vragen fout hebt moet je de videoles nog maar eens bekijken.
Vraag 1
Vraag 2
Vraag 3
Met de hokjesmethode (of oppervlaktemethode) kun je de … bepalen uit een snelheid-tijd-grafiek (v,t).

Is het volgende waar of niet? "Als een (v,t)-grafiek niet precies de hokjes van het grafiekpapier volgt mag je de hokjesmethode niet toepassen"

Om de positie op een bepaalde tijd bepalen aan de hand van de oppervlakte boven de x-as (A)en de oppervlakte onder de x-as (B) gebruik je …

snelheid
versnelling
afgelegde weg
Ja
Nee
Hangt van de precieze vorm af
A+B
A-B
A=B


Extra oefenmateriaal?

Oefenopgaven over het onderdeel beweging vind je in:
FotonBewegingHAVO.pdf
FotonBewegingVWO.pdf

Examenopgaven

Recente examenopgaven waarin "Hokjesmethode" een rol speelt (havo/vwo):
Gravitron (v), Powerskips (h), Ruimtelift (v), Schrikdraadinstallatie (v), Sluis van Fankel (h), SpaceShipOne (h), Sprong bij volleybal (v), Uitrijden van een auto (v), X-stream (v),

Vraag over "Hokjesmethode"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | Hokjesmethode

Op zaterdag 27 okt 2018 om 17:35 is de volgende vraag gesteld
In mijn boek moet ik de afgelegde weg uit een vt-diagram halen met behulp van hey afschaffen met een driehoek. Hoe werkt dat?

Erik van Munster reageerde op zaterdag 27 okt 2018 om 18:44
Ze bedoelen hiermee de hokjesmethode (schatten van het oppervlak onder de grafiek). Als de vtgrafiek een schuine rechte lijn is is dit het oppervlak van een driehoek.

Erik van Munster reageerde op zaterdag 27 okt 2018 om 18:50
In plaats van hokjes tellen bereken je dan het oppervlak van de driehoek (helft van basis*hoogte)


Op donderdag 11 okt 2018 om 14:19 is de volgende vraag gesteld
iS bij de verplaatsing A-B het getal B een negatief getal ?

Erik van Munster reageerde op donderdag 11 okt 2018 om 14:32
B ia het gedeelte onder de x-as. Snelheid is negatief en de beweging is hier dus achteruit. Als je 6 meter vóóruit (A) en 2 meter achteruit (B) beweegt is je totale verplaatsing 6 - 2 = 4 m.

Vandaar dat je het gedeelte onder de x-as (B) negatief meetelt en dus niet optelt maar aftrekt.


Op donderdag 11 okt 2018 om 13:22 is de volgende vraag gesteld
Wat is het verschil tussen de afgelegde weg en de verplaatsing ? Ik begrijp niet waarom de verplaatsing A-B is en niet A plus B.
En kun je de verplaatsing & afgelegde weg beide berekenen met de oppervlakte methode ?

Erik van Munster reageerde op donderdag 11 okt 2018 om 14:33
Zie boven


Rozemarijn Bouma vroeg op maandag 8 okt 2018 om 16:21
In het filmpje zegt u aan het begin dat je met de hokjesmethode de verplaatsing kunt bepalen. In test jezelf hierboven staat echter dat je de afgelegde weg kunt bepalen ermee. De afgelegde weg en de verplaatsing is toch niet altijd hetzelfde? Wat is het nou?

Erik van Munster reageerde op maandag 8 okt 2018 om 16:25
Klopt, afgelegde weg en verplaatsing zijn niet helemaal hetzelfde. Maar beide kun je met de hokjesmethode bepalen.
In de praktijk maakt het niet zoveel verschil. Als een beweging in één richting is en er niet ergens achteruit gereden wordt is afgelegde weg en verplaatsing gewoon precies hetzelfde. In de praktijk is dit vrijwel altijd.


Op zondag 9 sep 2018 om 23:53 is de volgende vraag gesteld
Hoi, wanneer gebruik je ook alweer s = v x t en wanneer de hokjesmethode? Want bij een eenparige beweging doe je het bij de hokjesmethode nog x 0,5

Erik van Munster reageerde op maandag 10 sep 2018 om 07:19
s=v*t gebruik je als iets met een constante snelheid beweegt en je dus zeker weet dat v de hele tijd hetzelfde is.

De hokjesmethode gebruik je als de snelheid niet constant is en je een v,t-grafiek hebt. Je vermenigvuldigd het aantal hokjes met de afstand per hokje. Als de afstand per hokje 0,5 m is doe je dus keer 0,5.


Fay van Eerden vroeg op dinsdag 19 dec 2017 om 18:09
is de hokjes methode hetzelfde als de oppervlakte methode?

Erik van Munster reageerde op dinsdag 19 dec 2017 om 19:13
Hoi Fay,
Ja, hokjesmethode en oppervlaktemethode zijn hetzelfde. Alletwee de namen worden gebruikt.


Ingmar Crone vroeg op zondag 8 okt 2017 om 16:05
Hey Erik,

Rond 3 min zeg je dat een hokje staat voor 2 m/s terwijl dit 2,5 moet zijn.
Daar kwam deze vraag ook van: "Op dinsdag 10 feb 2015 om 20:18 is de volgende vraag gesteld"

Groet, Ingmar

Erik van Munster reageerde op zondag 8 okt 2017 om 18:33
Klopt, ik zeg het inderdaad fout. Hoogte van een hokje is inderdaad 2,5 m/s zijn en dit is ook waarom we op 12,5 m per hokje komen.


Fillette Halley vroeg op maandag 8 mei 2017 om 00:00
Waarom Verplaatsing A-B en niet B-A

Erik van Munster reageerde op maandag 8 mei 2017 om 15:15
Hangt er eigenlijk vanaf hoe je snelheid en verplaatsing definieert. Stel dat je een beweging naar rechts positief noemt, dan betekent een positieve snelheid (en een grafiek boven de x-as) dus een verplaatsing naar rechts. Omgekeerd betekent een negatieve snelheid dan een verplaatsing naar links (grafiek onder de x-as). Als je uit A-B een positief getal krijgt weet je dus dat de verplaatsing naar rechts was omdat er meer verplaatsing naar rechts (A) is geweest dan naar links (B).

Als je niet A-B maar B-A zou uitrekenen zou het teken van de verplaatsing niet kloppen. B-A is bij een verplaatsing naar rechts namelijk negatief en dat klopt niet meer met de definitie die we gebruikt hebben.


Wineke Edel vroeg op dinsdag 2 mei 2017 om 22:02
Hoe kom je aan die 12,5 meter?

Erik van Munster reageerde op dinsdag 2 mei 2017 om 22:30
In de grafiek is één hokje horizontaal 5 seconden breed en verticaal 2,5 m/s hoog. Als je 5 s lang beweegt met 2,5 m/s leg je 5*2,5 = 12,5 m af. Vandaar dat één hokje overeenkomt met een afstand van 12,5 m.


Op woensdag 12 okt 2016 om 20:06 is de volgende vraag gesteld
Wat zijn de symbolen voor afgelegde weg en verplaatsing?

Erik van Munster reageerde op woensdag 12 okt 2016 om 20:53
Officieel is het symbool voor afgelegde weg de kleine letter s en het symbool voor verplaatsing delta-x. Maar... heel strikt is dit ook niet. Vaak worden de symbolen door elkaar gebruikt. Beter is het om goed op te letten. Uit de context wordt meestal snel duidelijk wat er bedoeld wordt met een bepaald symbool. Ook is het heel vaak zo, bijvoorbeeld bij een beweging in een rechte lijn die maar een richting opgaat, dat verplaatsing en afgelegde weg hetzelfde zijn. Dan maakt het natuurlijk helemaal niks uit.

Op woensdag 12 okt 2016 om 22:23 is de volgende reactie gegeven
Dank u wel!


Rami Matte vroeg op zaterdag 23 apr 2016 om 18:34
Hoi,

Wat is het verschil tussen afgelegde weg en de verplatsing ?

Erik van Munster reageerde op zaterdag 23 apr 2016 om 19:19
Een voorbeeld: Stel je beweegt 10 m naar rechts en daarna 3 m terug naar links. Je eindigt dan dus 7 m rechts van waar je begon.

De afgelegde weg is de totale afstand die je hebt afgelegd. In dit geval is de afgelegde weg dus 13 m.

De verplaatsing is hoeveel meters je verplaatst bent gerekend vanaf het begin. In dit geval 7 m.

Rami Matte reageerde op maandag 25 apr 2016 om 10:49
Top! Bedankt


Op maandag 29 jun 2015 om 21:40 is de volgende vraag gesteld
Hoe bereken je de gemiddelde snelheid van een niet gelijkmatig toenemende snelheid in een grafiek? Of is dit niet mogelijk?

Erik van Munster reageerde op dinsdag 30 jun 2015 om 14:14
Als de snelheid niet regelmatig toeneemt kun je meestal wel een gemiddelde snelheid bepalen. Het hangt wel af van wat voor gegevens je hebt: Als je een plaats-tijd-grafiek hebt is het niet zo moeilijk. Als je weet hoeveel afstand is afgelegd in hoeveel tijd kun je de gemiddelde snelheid uitrekenen met:

vgem = verplaatsing / tijdsduur

Als je een snelheid-tijd-grafiek hebt is het lastiger.
Wat je kunt doen is de verplaatsing bepalen na een bepaalde tijd met de hokjesmethode en daarna bovenstaande formule gebruiken.

Op dinsdag 30 jun 2015 om 15:26 is de volgende reactie gegeven
Heel erg bedankt! Ik begrijp het nu


Op donderdag 7 mei 2015 om 17:48 is de volgende vraag gesteld
met de hokjesmethode bepaal je toch de versnelling en niet de afgelegde weg?
want in het laatste stukje van de video wordt duidelijk gezegd dat dat verschillend is.

Op donderdag 7 mei 2015 om 17:49 is de volgende reactie gegeven
ik bedoel verplaatsing (niet versnelling!)

Erik van Munster reageerde op donderdag 7 mei 2015 om 20:35
Je kunt zowel de verplaatsing als de afgelegde weg bepalen met de hokjesmethode. Als het een beweging in één richting is, is verplaatsing en afgelegde weg sowieso hetzelfde.
Als het een beweging is waarbij je op een gegeven moment teruggaat geldt:

Het oppervlak boven de x-as PLUS het oppervlak onder de x-as is de afgelegde weg.

Het oppervlak boven de x-as MIN het oppervlak onder de x-as is de verplaatsing.


Op zaterdag 14 mrt 2015 om 12:31 is de volgende vraag gesteld
Als je de snelheid wilt bepalen uit een a,t grafiek, moet je dan ook de hokjesmethode gebruiken?

Erik van Munster reageerde op zondag 15 mrt 2015 om 11:18
Ja, snelheid kun je uit een (a,t)-grafiek halen met de hokjesmethode. Is wel veel werk: als de versnelling (a) constant is kun je beter v = a*t gebruiken.

Als je de hokjesmethode gebruikt moet je wel met de beginsnelheid rekening houden. Deze kun je niet uit de (a,t)-grafiek aflezen dus die zul je uit de vraag moeten halen. Vaak zal de beginsnelheid 0 m/s zijn maar niet altijd: Even opletten dus.


Op dinsdag 10 feb 2015 om 20:18 is de volgende vraag gesteld
Als je 5 seconden lang met 2 m/s beweegt, dan is één hokje toch niet 12,5 maar 10 meter?

Erik van Munster reageerde op dinsdag 10 feb 2015 om 21:53
Klopt, 5 seconden met 2 m/s is 10 meter. Maar in de grafiek is de snelheid van één hokje 2,5 m/s (de helft van 5). 5 seconden met 2,5 m/s is 12,5 meter, vandaar...

(Succes morgen)