Inloggen

Spanning & rek

Wanneer we met een bepaalde kracht aan een voorwerp trekken zal het voorwerp vervormen. In plaats van de kracht is een betere maat de voor de vervorming de spanning, ook wel mechanische spanning genoemd. De spanning is de kracht gedeeld door het oppervlak van een voorwerp. De mate waarin een voorwerp uitrekt wordt de rek genoemd van een voorwerp. Rek is een grootheid zonder eenheid. In deze videoles uitleg over spanning en rek.


Voor het afspelen van de videoles 'Spanning & rek' moet je ingelogd zijn
Nieuwsgierig? Kijk een demoles:
Voorvoegsels | Harmonische trilling | ElektronVolt

Voorkennis

Krachten

Formules

 
Rek ε = ΔL/L0 ε = rek
ΔL = uitrekking (m)
L0 = beginlengte (m)
 
Spanning
(mechanisch)
σ = F/A σ = spanning (N/m2
F = kracht (N)
A = doorsnede (m2)

Moet ik dit kennen?

De stof in videoles "Spanning & rek" hoort bij:

HAVO:       Centraal examen 2020 (CE)
VWO: : Schoolexamen(SE)

(In het oude examenprogramma: HAVO:geen examenstof VWO:geen examenstof)

Test jezelf - "Spanning & rek"

Maak onderstaande meerkeuzevragen, klik op 'nakijken' en je weet meteen de uitslag. Als je één of meer vragen fout hebt moet je de videoles nog maar eens bekijken.
Vraag 1
Vraag 2
Vraag 3
Aan een kabel met een dikte van 2,0 mm wordt getrokken met 15 N. Hoe groot is de mechanische spanning in de kabel?

De kabel uit de vorige vraag rekt uit van 30,00 cm tot 30,40 cm. Hoe groot is de rek?

Wat is de eenheid van de grootheid rek?

4,8·106 N/m2
7,5·103 N/m2
1,5·104 N/m2
0,4
0,04
0,013
N/m
N·m
geen eenheid


Extra oefenmateriaal?

Oefenopgaven over het onderdeel moleculen & eigenschappen vind je in:
FotonStoffenWarmteHAVO.pdf

Examenopgaven

Recente examenopgaven waarin "Spanning & rek" een rol speelt (havo/vwo):
Hyperloop (h), Heftruck (h), Auto uit het ijs (h), Stretchsensor (h), Trein in het web (h), Kangoeroesprongen (h), Murrenbaan (h), Metaalmoeheid (h),

Vraag over videoles "Spanning & rek"?


    Hou mijn naam verborgen

Eerder gestelde vragen | Spanning & rek

Op zaterdag 31 aug 2019 om 21:23 is de volgende vraag gesteld
Dag Erik,
U geeft aan dat lengte in Meter is, vervolgens bij het vb worden de eenheden in cm gezet? hoe zit dat eigenlijk?

Erik van Munster reageerde op zaterdag 31 aug 2019 om 22:25
Klopt. Normaal gesproken moet je alle lengtes in meters doen. Maar in dit geval maakt het niks uit. Dit komt omdat je in de formule voor rek (deltaL/Lo) twee lengtes door elkaar deelt. Je hoeft daarom niet om te rekenen als je tenminste voor allebei de lengtes dezelfde eenheid gebruikt.

Stel bijvoorbeeld dat de lengte van een voorwerp met een lengte van 80 cm toeneemt met 4,0 cm. Als je de rek uitrekent in cm wordt dit

e = 4,0 / 80 = 0,050

In meters wordt het

e = 0,04 / 0,80 = 0,050

Je ziet: met maakt hier niks uit of je cm of m gebruikt.

Op zaterdag 31 aug 2019 om 22:27 is de volgende reactie gegeven
Bedankt voor uw reactie!


Mick de Vries vroeg op maandag 20 feb 2017 om 10:35
Hallo Erik,

Bij de formule voor de Rek komt l0 voor (nul rechtonder de l), wat aangeeft dat dit het beginpunt is.
Ik zie vaker bij andere natuurkundige opgaves zo'n 0 naast een variabele, betekent dit altijd dat dit het begin/startpunt is?

Mvg, Mick

Erik van Munster reageerde op maandag 20 feb 2017 om 11:55
Ja, dat klopt. Een nulletje vastgeplakt aan een symbool betekent meestal de beginwaarde: m0 is de beginmassa, t0 de begintijd etc, v0 de beginsnelheid etc...


Op zondag 15 mrt 2015 om 15:15 is de volgende vraag gesteld
Hallo, ik heb een vraag. In het voorbeeld komt een rek van 0,25 naar voren. Maar wat zegt dit nou precies? wat zegt een rek van 0,25?
alvast bedankt.

Erik van Munster reageerde op zondag 15 mrt 2015 om 15:22
Rek betekent 'hoeveel langer iets geworden is'. Een rek van 0,25 betekent dus dat een voorwerp een kwart van zijn lengte langer is geworden.

Bijvoorbeeld:
Voor een voorwerp met een lengte van 1,00 m betekent een rek van 0,25 dat het voorwerp is uitgerekt tot 1,25 m.